Chu Dịch Ngoạn Từ, quyển 8–10 (周易玩辭)

Giới thiệu

本书16卷，拆分成6册。 影印古籍 摛澡堂四庫全書薈要·经部·易類

Tác giả: （宋）項安世 Số trang (bản quét): 179 Chủ đề: 四庫全書薈要 · 经部 · 易類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06075192.cn/06075192.cn.pdf

Đánh giá

項安世 (Hạng An Thế), tự Bình Phủ, người Giang Lăng, đỗ tiến sĩ năm Thuần Hy, làm quan tới chức Trung thư xá nhân, là học giả đời Tống có tiếng về Dịch học. Bộ 周易玩辭 mười sáu quyển của ông nay xếp vào Kinh bộ, Dị loại, và bản đang lưu là phần quyển tám đến quyển mười, tách ra từ bộ toàn thư theo cách chia sáu tập của bản 摛澡堂四庫全書薈要. Cách quy thuộc cho Hạng An Thế hầu như không gây tranh cãi trong thư mục cổ, các sách đề lục đời sau như Tống sử Nghệ văn chí hay Tứ khố toàn thư tổng mục đều ghi nhận ông là tác giả.

Dòng Dịch học mà 周易玩辭 thuộc về gắn với lối chú giải lấy nghĩa lý làm trọng, chịu ảnh hưởng của Trình Di và có phần đối thoại với phái tượng số đương thời; tên sách "ngoạn từ" (chơi với lời) gợi cách tiếp cận qua văn từ của quái hào hơn là qua đồ hình. Bản 薈要 là một trong những hệ thống ấn bản lớn của triều Thanh, chép lại tinh hoa Tứ khố, nên văn bản ở đây thuộc ngả truyền của Tứ khố, không phải bản Tống khắc. Điều đó có nghĩa người đọc nên lưu ý dị văn giữa các hệ ấn bản đời Minh, đời Thanh và bản được sao chép trong 薈要, đặc biệt ở những chỗ liên quan tới tự dạng và dị thể.

Việc chỉ có ba quyển trong tay không cho phép đánh giá toàn bộ kết cấu tác phẩm, nhưng vị trí của 周易玩辭 trong truyền thống Dịch học đời Tống là điều giới nghiên cứu từ lâu ghi nhận: nó nằm giữa mạch nghĩa lý và mạch tượng số, được trích dẫn như một nguồn tham chiếu khi tìm hiểu cách người Tống đọc Kinh Dịch. Bản ảnh ấn này có giá trị chủ yếu ở tư liệu văn bản và ở dấu vết của hệ thống 薈要; muốn dùng cho khảo cứu, cần đối chiếu thêm với Tứ khố toàn thư bản và các bản Tống, Minh nếu có điều kiện.