Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 13–14 (皇極經世書)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成25冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 145 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06071595.cn/06071595.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世書 của Thiệu Ung (1011–1077) là tác phẩm then chốt của dòng tượng số Bắc Tống, lấy can chi làm trục dựng hệ niên biểu và diễn giải vận hội qua các chu kỳ nguyên, hội, vận, thế. Bản đang lưu thuộc 欽定四庫全書, 子部 thất, 術數 loại — tức phân loại chính thức của triều Thanh đối với loại sách bói toán, lịch số. Tuy ghi tác giả là Thiệu Ung, cần phân biệt: phần kinh văn thường được xem là do ông tự soạn, song các thiên 觀物内外篇 và hệ chú giải kèm theo phần lớn do hậu học đời sau bổ sung, nên việc quy thuộc toàn bộ mười bốn quyển cho một tay Thiệu Ung là điều học giới còn xét lại.

Về truyền bản, bản 四庫 toàn thư là bản khắc thời Càn Long, dựa trên các bản Tống, Nguyên lưu truyền qua nhiều đời sao lục. Tài liệu này chỉ gồm quyển mười ba và mười bốn, đúng như lời dẫn "mười bốn quyển chia thành hai mươi lăm sách", cho thấy đây là một phần của bộ ảnh ấn lớn hơn chứ không phải toàn bộ. Những dị văn giữa các bản in thường tập trung ở phần niên biểu và các chú giải tên vận hội, nơi người sau thêm bớt khá nhiều.

Người học muốn tiếp cận truyền thống tượng số và triết học lịch sử đời Tống thường phải đi qua bộ này, vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới các sách lịch vận đời Minh, Thanh. Tuy vậy, đọc như một tác phẩm Thiệu Ung thuần nhất hay như một bộ lịch pháp đều là cách đọc có phần đơn giản hóa; cần phân lớp giữa kinh văn, chú và toản tập mới nắm được ai viết cái gì.