Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 11–12 (皇極經世書)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成25冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 82 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06071594.cn/06071594.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世書 của Thiệu Ung đời Tống là một trong những trước tác nền tảng của truyền thống tượng số, song việc quy thuộc trọn bộ cho một tay Thiệu Ung vẫn là chuyện học giới chưa ngã ngũ. Phần lớn người ta tin rằng Thiệu Ung (1011–1077) đặt nền cho hệ thống nguyên hội vận thế, còn con trai ông là Thiệu Bá Ôn cùng các môn đệ về sau mới chỉnh lý, bổ chú và mở rộng thành sách. Ngay cả tựa sách cũng từng được dùng để chỉ một phức hợp văn bản hơn là một cuốn thuần nhất.

Ấn bản đang lưu gồm mười bốn quyển, chia thành hai mươi lăm tập, trong đó tập hiện diện là quyển mười một và mười hai. Đây là bản ảnh ấn cổ thư rút từ 欽定四庫全書, thuộc Tử bộ, loại Thuật số, một cách xếp loại cho thấy triều đình Thanh xem sách này thuộc phạm vi thuật số chứ không hẳn kinh học. Chữ "khâm định" cho biết đây là hệ thống phân loại do vua ngự định, không phản ánh cách người đương thời đọc sách.

Việc dùng bản 四庫 làm bản lưu hành có hệ quả riêng: các quyển trong bộ này đã qua tay quan hiệu khảo đời Thanh, có thể đã bị sửa chữa hoặc loại bỏ những chỗ bị coi là phạm húy. Các dị bản khác của 皇極經世, kể cả những bản khắc in tư nhân đời Minh–Thanh, không phải lúc nào cũng khớp với 四庫 bản, nên người đọc chuyên sâu thường phải đối chiếu nhiều ngả truyền bản trước khi dùng.

Sách thuộc dòng tượng số lý học, đứng cạnh các trước tác cùng loại trong Tử bộ. Người học muốn nắm vị trí của nó trong truyền thống thường phải đọc kèm chú giải của các đời sau, vì nguyên văn vốn cô đọng và gắn chặt với hệ quái, lịch pháp mà không phải độc giả nào cũng có sẵn.