Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 9 hạ (皇極經世書)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成25冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 142 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06071591.cn/06071591.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世書 là bộ sách lớn của邵雍 (Shao Yong, 1011–1077), người đất Phạm Dương, sống đời Bắc Tống, nổi tiếng với học thuyết tượng số và quan niệm vũ trụ vận hành theo chu kỳ nguyên hội vận thế. Việc gán tác quyền cho ông nhìn chung được giới nghiên cứu chấp nhận, nhưng mức độ trước tác trực tiếp của Shao Yong so với phần do môn đệ hoặc hậu học biên tập, chú giải, bổ sung thì vẫn còn bàn cãi. Bộ sách gồm phần kinh và phần truyền, đời sau nhiều người thêm lời giải, khiến ranh giới giữa văn bản gốc và chú thích không phải lúc nào cũng rõ.

Bản đang lưu là quyển chín hạ, thuộc bộ 皇極經世書十四卷, được chia nhỏ thành hai mươi lăm sách, in theo lối ảnh ấn trong 欽定四庫全書, bộ Tử bộ thất, mục Thuật số loại. Đây là bản do triều đình nhà Thanh tập hợp, sao chép và hệ thống hóa, nên tuy giữ được diện mạo tương đối ổn định so với các truyền bản dân gian, vẫn có thể có dị văn hoặc tổn thất ở tầng biên tập so với bản đời Tống, Nguyên, Minh. Người đối chiếu cần lưu ý đến sự khác biệt giữa bản Quan bản thời Tống, các bản in nhà Minh và bản Tứ Khố này, đặc biệt khi dẫn chứng phần số chương hay nội dung cụ thể.

皇極經世書 đóng vị trí trung tâm trong dòng tượng số triết học Bắc Tống, cùng 太玄經 của Dương Hùng và 潛虛 của Tư Mã Quang tạo thành một nhánh vận động vũ trụ quan độc lập với kinh Dịch truyền thống. Với người học cổ học phương Đông, đây là tài liệu không thể bỏ qua khi muốn hiểu cách người Tống lý giải thời gian lịch sử, vận hạn và mối liên hệ giữa thiên văn với biến cố nhân sự. Bản Tứ Khố cung cấp một phiên bản có hệ thống, song không thay thế được việc khảo dị giữa các bản khác nhau.