Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 8 hạ (皇極經世書)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
本书14卷，拆分成25冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類
Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 142 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06071589.cn/06071589.cn.pdf
Đánh giá
Quyển tám hạ của Hoàng cực kinh thế thư là một phần trong bộ sách lớn mang tên Hoàng cực kinh thế, tác phẩm được giới nghiên cứu từ lâu gắn với tên Thiệu Ung (1011–1077), người đất Phạm Dương, sống dưới triều Bắc Tống. Truyền thống quy thư này cho Thiệu Ung khá vững, nhưng mức độ tham dự thực tế của ông vào từng thiên, từng quyển lại là chuyện còn bàn. Có ý kiến cho rằng một số phần do con cháu và học trò trong phái Tiên thiên chỉnh lý, nối tiếp sau khi ông mất, nên khó tách bạch đâu là thủ bút của ông, đâu là lớp biên tập đời sau. Cách hiểu phổ biến nhất vẫn xem toàn bộ là tác phẩm của Thiệu Ung, các đời sau chỉ sao lục và chú giải.
Về phương diện học thuật, đây là sách thuộc dòng tượng số, lấy Dịch làm nền, dựng hệ thống đếm vận hội theo chu kỳ nguyên, hội, vận, thế để diễn giải biến thiên của trời đất và lịch sử. Sách được xếp vào Tử bộ, mục Thuật số loại trong Tứ khố toàn thư, tức là vị trí do triều Thanh định đoạt theo tiêu chuẩn thư mục của họ, không hẳn phản ánh cách người đương thời với Thiệu Ung phân loại. Trong Tứ khố, phần này nằm ở Tử bộ thất, mục Thuật số.
Bản đang lưu là ảnh chụp bản in trong Tứ khố toàn thư, không phải bản khắc riêng lẻ. Các bản Hoàng cực kinh thế lưu hành rộng thường kèm chú thích của đời sau, như phần của Vương Thực hoặc các bản biên tập khác, và dị văn giữa những ngả truyền bản là chuyện có thật, nhất là ở các quyển bàn về lịch số. Người đọc bản Tứ khố cần lưu ý rằng bản này được chỉnh lý theo tiêu chuẩn của triều Thanh, có thể khác với các bản khắc đời Tống, Nguyên, Minh.
Đối với người học cổ học phương Đông, Hoàng cực kinh thế là một mốc không thể bỏ qua khi khảo sát tư tưởng tượng số thời Tống và ảnh hưởng của nó lên lịch pháp, chiêm bốc, lý học đời sau. Quyển tám hạ nằm trong dòng mạch ấy, và bản ảnh chụp này cho phép đối chiếu trực tiếp với văn bản Tứ khố. Việc xác định cụ thể ai viết phần nào trong quyển này vẫn để ngỏ trong giới nghiên cứu.