Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 7 hạ (皇極經世書)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成25冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 142 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06071587.cn/06071587.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世書 là bộ sách đồ sộ của Thiệu Ung (1011–1077), học giả Bắc Tống, người sáng lập phái tượng số trong Nho học thời Tống. Ông sống ẩn cư ở Tô Môn, Lạc Dương, để lại một hệ thống tính toán vũ trụ quan dựa trên Nguyên–Hội–Vận–Thế, lấy số để suy vận mệnh trời đất và lịch sử. Sách do đệ tử và người sau chép lại, chỉnh lý, không hoàn toàn do chính tay Thiệu Ung viết; học giới từ lâu tranh luận phần nào là nguyên tác của ông, phần nào do con trai Thiệu Bá Ôn và các môn đệ bổ sung. Cách hiểu phổ biến hiện nay xem phần lớn nội dung phản ánh tư tưởng của Thiệu Ung, nhưng văn bản lưu truyền đã qua nhiều lớp biên tập.

Cuốn đang xét là quyển bảy phần hạ, thuộc bản 影印 trong 欽定四庫全書, tức bản chép tay được triều Thanh tuyển định, xếp vào Tử bộ, loại Thuật số. Bản này gồm mười bốn quyển, được tách thành hai mươi lăm tập nhỏ, và tập lưu ở đây là một trong số đó, dài 142 trang. Việc phân thành quyển thượng, quyển hạ cho thấy cách chia nội dung theo cấp bậc, nhưng các bản khắc và bản chép tay khác nhau khá nhiều về thứ tự và số quyển, nên không nên đồng nhất bản này với các bản ít quyển hơn hay nhiều quyển hơn.

Giới nghiên cứu từng chỉ ra rằng 四庫全書 tuyển lục 皇極經世書 theo bản do Lưu Cẩn và các quan biên tập đương thời hiệu định, nhưng bản này cũng chịu sửa đổi nhân danh chính thống, đôi chỗ khác với các bản dân gian đời Tống–Nguyên. Điều đó khiến bản 四庫 dù tiện tra cứu vẫn cần đối chiếu với các bản khác khi nghiên cứu dị văn. Với người học cổ học phương Đông, 皇極經世書 là một trong những trụ cột của dòng tượng số Tống Nho, cùng với 太玄經 của Dương Hùng và các trước tác của Trương Tái.