Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 7 thượng (皇極經世書)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成25冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 138 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06071586.cn/06071586.cn.pdf

Đánh giá

《Hoàng Cực Kinh Thế Thư》 là bộ trước tác then chốt của phái Tượng Số đời Tống, do Thiệu Ung (1011–1077) soạn. Sách dựng một hệ thống suy diễn vũ trụ và lịch sử theo Nguyên–Hội–Vận–Thế, lấy can chi và quẻ Dịch làm trục, nên vẫn được xếp vào Tử bộ, Thuật số loại trong Tứ khố toàn thư. Bản đang lưu là quyển bảy phần thượng của toàn bộ mười bốn quyển, thuộc bộ ảnh ấn Tứ khố toàn thư, nhánh Kinh đính, và theo mô tả trong kho thì cả bộ được tách thành hai mươi lăm sách.

Việc quy tác giả cho Thiệu Ung nhìn chung ít bị tranh cãi ở phần cốt lõi, nhưng thành phần văn bản của bộ sách lại là chuyện khác. Nhiều học giả từ đời Thanh trở đi cho rằng phần Kinh Thế của Thiệu Ung chỉ là cái khung, còn các thiên Quan vật và giải thuyết kèm theo, đặc biệt ở những quyển sau, có dấu vết của môn đồ đời sau nối thêm, thậm chí là của con trai ông là Thiệu Bá Ôn cùng các nhà chú giải đời Minh–Thanh như Hoàng Kỳ, Vương Thực. Cách hiểu phổ biến hiện nay vẫn ghi tác giả cho Thiệu Ung, song coi toàn bộ văn bản là sản phẩm của một dòng truyền nhiều đời.

Về truyền bản, Tứ khố toàn thư không phải bản gốc đời Tống mà là bản chép lại thời Càn Long, có đối chiếu và san định, nên dị văn so với các hệ bản khác không nhỏ. Giữa các hệ bản in đời Minh và đời Thanh, số quyển, thứ tự thiên mục và lời chú đôi khi lệch nhau; tình trạng phân quyển thành nhiều sách nhỏ trong bản đang lưu cũng là cách xếp của thư viện, không hẳn phản ánh kết cấu nguyên thủy. Người đọc nay thường dùng nó để đối chiếu với các bản khắc riêng và với phần dẫn giải của Hoàng Kỳ.