Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 5 thượng (皇極經世書)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成25冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 168 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06071581.cn/06071581.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世書 của Thiệu Ung (1011–1077) là bộ sách then chốt của dòng tượng số học thời Bắc Tống, lấy can chi làm trục đẩy vận trời đất và phỏng theo đó mà dựng hệ thống nguyên hội vận thế. Bản đang lưu là quyển năm thượng, nằm trong khối 14 quyển của toàn bộ, thuộc Tử bộ, Thuật số loại theo cách phân loại của Tứ Khố Toàn Thư. Việc ghi tác giả cho Thiệu Ung nhìn chung ổn, nhưng học giới từ lâu vẫn chưa ngã ngũ chuyện con trai ông là Thiệu Bá Ôn đã nhuận sắc, bổ chú đến mức nào, nên đọc lời đề tựa cần lưu ý lớp văn bản chồng lên nhau.

Toàn bộ 14 quyển ấy không do Thiệu Ung viết một mạch; phần Nguyên, Hội, Vận, Thế có mạch chính, nhưng các thiên bàn về thanh âm, luật lữ, và các biểu đồ số học thường bị coi là do người sau gom thêm, thậm chí có ý kiến cho rằng một số đoạn là của đời Tống sau hoặc đời Minh. Đây là điểm học giới còn tranh cãi, cách hiểu phổ biến nhất vẫn là gán phần cốt lõi cho Thiệu Ung và phần bổ diễn cho các đời sau.

Việc bản Tứ Khố dùng làm bản nền khiến truyền bản đi theo con đường quan khắc, tức hệ thống mà học giả đời Thanh chỉnh lý theo các bản in đã có. So với các bản dân gian đời Minh in rời rạc, bản Tứ Khố có ưu thế về mặt khảo dị, song cũng vì vậy mà chịu ảnh hưởng của các nguyên tắc hiệu đính đương thời. Người đọc bản ảnh ấn 168 trang này nên biết nó là một phần của khối 25 tập tách ra từ 14 quyển, không phải toàn bộ. Sách thuộc loại thư tịch cần đối chiếu với các bản khác trong cùng hệ, vì sai biệt giữa các bản in sẽ hiện ra ngay ở những chỗ mà người hiệu khắc đã can thiệp.