Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 1 hạ (皇極經世書)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成25冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 138 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06071572.cn/06071572.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世書 của Thiệu Ung (1011–1077) là một trong những trước tác lớn của phái tượng số đời Tống, gắn với truyền thống suy diễn vũ trụ và lịch sử dựa trên các con số và quẻ Dịch. Sách thường được xếp vào Tử bộ, Thuật số loại trong Tứ khố toàn thư; đây là bản in lại của bộ sách ấy, thuộc quyển thứ nhất hạ (quyển 1 hạ), tách ra từ bộ mười bốn quyển chia thành hai mươi lăm tập. Người lưu giữ phân loại vào Kinh Dịch theo góc độ người đọc Việt Nam, tuy trong Tứ khố nó nằm ở Thuật số chứ không phải Kinh bộ.

Về quy thuộc, các bản đều đề "Tống Thiệu Ung", nhưng mức độ chắc chắn không đồng nhất giữa các phần. Phần Quan vật thiên và một số thiên khác thường được xem là do Thiệu Ung tự soạn, trong khi một số nội dung liên quan đến suy tính lịch số và các bảng biểu có thể đã trải qua tay người đời sau, kể cả con trai ông là Thiệu Bá Ôn và các môn đồ truyền lại. Giới nghiên cứu đến nay vẫn chưa thống nhất hoàn toàn về ranh giới ấy, nên cách hiểu phổ biến là: phần cốt lõi gắn với Thiệu Ung, phần khác thuộc truyền thừa của học phái.

Bản đang lưu là bản ảnh ấn từ Tứ khố toàn thư, không phải bản khắc thời Tống, nên chữ viết và thứ tự các phần phản ánh tình trạng văn bản đã định hình qua các bản chép đời Minh – Thanh. Những dị văn giữa các hệ bản Tống, Minh, Thanh là chỗ các nhà hiệu khám vẫn còn phải đối chiếu. Bộ sách có hệ thống, đặt cạnh những trước tác cùng dòng như Thái Huyền của Dương Hùng hay các sách lịch số đời Tống, giúp người học theo dõi cách người xưa dùng Dịch để sắp lịch sử vũ trụ.