Thông Thư Thuật Giải (Quyển Hạ)

Giới thiệu

Cuốn sách Thông Thư Thuật Giải · Quyển Hạ (通書述解·卷下) là một phần trong bộ Ấn Định Tứ Khố Toàn Thư, được xếp vào loại Nho gia thuộc Tử bộ. Nội dung chính của sách tập trung vào việc chú giải và trình bày những tư tưởng của trường phái Nho học, đặc biệt liên quan đến triết lý đạo đức và chính trị theo quan điểm cổ điển Trung Hoa thời nhà Minh.

Nhan đề gốc: 通書述解·卷下 Tác giả: （明）曹端 Số trang (bản quét): 108 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 儒家類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06071412.cn/06071412.cn.pdf

Đánh giá

Thông Thư của Chu Đôn Di (1017–1073) là văn bản ngắn, nguyên danh Dịch Thông, gồm bốn mươi chương bàn về Đồ và Thư — tức Thái Cực Đồ thuyết và các vấn đề lý học khởi đầu. Chu Đôn Di được truy nguyên là người khai sáng dòng lý học Tống, ảnh hưởng trực tiếp tới Trình Hạo, Trình Di và sau này là Chu Hy; Thông Thư vì thế nằm ở vị trí nhập môn của toàn bộ hệ thống lý học. Việc chú giải tác phẩm này trở thành một thể loại riêng trong Nho học Minh Thanh.

曹端 (Tào Đoan, 1376–1434), tự Chính Phu, hiệu Nguyệt Xuyên, người Dương Vũ, Hà Nam, là một trong những lý học gia đầu Minh. Ông nổi tiếng với các bộ chú giải Chu Đôn Di, Trương Tái và các tiên nho Tống. Thông Thư Thuật Giải là tác phẩm tiêu biểu của ông, đặt cơ sở cho lối đọc Thông Thư trong học giới Minh sơ. Quy thuộc về Tào Đoan cho bộ này nhìn chung được thừa nhận, tuy văn bản hiện lưu hành có thể đã trải qua hiệu đính, bổ sung của đời sau.

Bản đang lưu là ảnh chụp phần Quyển Hạ trong 欽定四庫全書, Tử bộ, Nho gia loại, theo ghi chú của bản gốc thì toàn bộ sách gồm thượng và hạ quyển, đã được tách thành hai sách riêng. Cần phân biệt: Thông Thư Thuật Giải thuộc Nho gia loại trong Tử bộ, không phải Lịch pháp — tuy nội dung có đụng tới Đồ Thư và một số luận điểm vũ trụ luận khiến người biên mục xếp nhầm. Vì là ảnh chụp từ bản khắc cổ, dị văn giữa các bản in (kể cả bản Tứ Khố và các bản khác ngoài Tứ Khố) là điều học giới còn phải đối chiếu.

Người muốn đi vào lý học Tống Minh không thể bỏ qua Thông Thư, và muốn theo dõi cách người Minh sơ đọc Chu Đôn Di thì bộ Thuật Giải của Tào Đoan là mắt dây trực tiếp. Bản Quyển Hạ này chỉ là một nửa, dùng độc lập sẽ thiếu mạch lạc; nên đọc cùng Quyển Thượng và đối chiếu với các bộ chú giải cùng dòng về sau như của Lưu Tông Chu hay các bản tập chú đời Thanh.