Chu Dịch Truyện Nghĩa Đại Toàn, quyển 22 (周易傳義大全)

Giới thiệu

本书24卷，拆分成14冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）胡廣 Số trang (bản quét): 216 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06070808.cn/06070808.cn.pdf

Đánh giá

Đây là quyển hai mươi hai của Chu Dịch truyện nghĩa đại toàn, bộ sách do Hồ Quảng cùng một nhóm nho thần đời Minh phụng sắc biên soạn, hoàn thành vào đầu thế kỷ XV dưới triều Minh Thành Tổ. Sách thuộc Kinh bộ, Dịch loại trong hệ thống Tứ khố toàn thư, tức là phần kinh điển Nho gia được triều đình tập hợp và phân loại theo bốn bộ kinh, sử, tử, tập. Trên phương diện học thuật, đây là một bộ tổng hợp chú giải và diễn nghĩa Kinh Dịch, gom lại hai dòng giải thích chính lưu hành thời Tống — truyện của Trình Di và nghĩa của Chu Hi — đặt cạnh nhau để tiện đối chiếu, cho nên mới có tên "truyện nghĩa" ghép lại.

Việc quy tác giả cho Hồ Quảng là cách ghi phổ biến của các bản in và của chính Tứ khố, nhưng cần nói rõ đây là sách phụng sắc biên soạn tập thể, Hồ Quảng đứng ở vị trí chủ trì chứ không phải người duy nhất cầm bút; học giới vẫn thường xếp nó vào loại quan tu, và danh sách những người tham gia cụ thể còn tùy bản ghi. Niên đại thành sách thường được đặt vào khoảng những năm Vĩnh Lạc, tuy các bản khác nhau có thể ghi chép đôi chút khác nhau về thời điểm định bản.

Về truyền bản, những gì đang lưu hành hôm nay chủ yếu đi qua hai ngả: hệ thống bản khắc đời Minh và bản chép lại trong Tứ khố toàn thư, trong đó bản Tứ khố nằm ở Kinh bộ, Dịch loại. Giữa các ngả này từng có dị văn, đặc biệt ở phần dẫn giải và ở cách phân quyển, nên khi đối chiếu cần lưu ý bản nào đang dùng. Quyển trong tay bạn đọc là một phần của bộ lớn được chia nhỏ để tiện lưu trữ — bản mô tả cho biết toàn bộ hai mươi bốn quyển được tách thành mười bốn tập, và tập này là phần thứ hai mươi hai. Bản đang lưu là ảnh chụp nguyên dạng, không kèm phiên dịch, nên người đọc cần một trình độ Hán văn nhất định để dùng trực tiếp.

Trong truyền thống học Dịch, bộ này có vị trí như một mốc quan phương hoá đường lối Trình — Chu, và vì thế nó thường được dẫn chiếu khi muốn biết triều đình và giới khoa cử đời Minh đọc Dịch theo hướng nào. Ai nghiên cứu Dịch học thời Minh, hoặc muốn đối chiếu giữa truyện Trình và nghĩa Chu ở giai đoạn trước khi có các bộ tập giải đời Thanh, ít nhiều đều phải ghé qua bộ sách này.