Chu Dịch Chú Sớ (quyển 1)

Giới thiệu

Cuốn sách này là tập đầu của bộ 'Chu Dịch Chú Sớ' gồm 12 quyển, được in lại từ bản khắc trong Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư, thuộc loại Kinh Bộ - Dịch Loại. Sách tập trung chú giải và sớ giải Kinh Dịch, kế thừa các công trình của các học giả thời Ngụy, Tấn và Đường. Nội dung chính phân tích các quẻ, hào và tư tưởng triết học trong Dịch học cổ đại. Đây là tài liệu tham khảo giá trị cho nghiên cứu về Tứ Khố Toàn Thư và truyền thống Dịch học Trung Hoa.

Nhan đề gốc: 周易註疏·卷一 Tác giả: （魏）王弼; （晉）韓康伯 Số trang (bản quét): 177 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 魏 · 晉 · 唐

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06068780.cn/06068780.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch Chú Sớ là bộ sớ giải kinh Dịch hợp nhất hai tầng chú và sớ, trong đó phần chú của Vương Bật đời Ngụy giữ vị trí chủ đạo, Hàn Khang Bá đời Tấn nối thêm phần chú các hệ từ, còn phần sớ là của Khổng Dĩnh Đạt đời Đường. Cách phân tầng này phản ánh lối tổ chức điển tịch đặc trưng của Đường sơ, khi triều đình cho tập hợp và san định các nghĩa sớ rời rạc thành một hệ thống thống nhất. Việc bản lưu chỉ ghi tên Vương Bật và Hàn Khang Bá là theo quán lệ đề tác giả phần kinh truyện, không có nghĩa hai người này chịu trách nhiệm toàn bộ nội dung sớ.

Về quy thuộc, phần chú của Vương Bật nhìn chung được học giới công nhận là của ông, song lưu truyền qua nhiều đời nên vẫn có ý kiến bàn về vài chỗ nghi hậu nhân thêm bớt. Phần sớ mang tên Khổng Dĩnh Đạt cũng từng được đặt lại vấn đề, vì công trình này vốn là kết quả làm việc tập thể dưới sự chủ trì của ông. Đây là những điểm còn tranh luận, không nên quả quyết.

Bản đang lưu là tập đầu của bộ mười hai quyển, được chia thành bảy sách khi đưa lên Archive.org, in lại theo bản khắc trong Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư, xếp vào Kinh bộ, Dịch loại. Bản Tứ Khố là hệ thống bản in có san định và hiệu đính của triều Thanh, nên chữ nghĩa có thể khác các bản khắc đời Tống, Nguyên lưu hành trước đó; người đối chiếu dị văn cần lưu ý điều này. Ngoài ra còn tồn tại các hệ bản khác nhau của Chu Dịch Chú Sớ, việc so sánh chúng thuộc phạm vi khảo cứu truyền bản.

Vị trí của bộ sách nằm ở chỗ nó là một trong những kết tinh chính của Dịch học Nghĩa lý, dòng chú giải thiên về triết lý và tượng số hơn là bói toán. Vương Bật về sau trở thành chuẩn mực cho nhiều đời chú Dịch, và bản sớ Đường là con đường phổ biến để tiếp cận ông. Người học Dịch cổ điển khó bỏ qua bộ này khi muốn lần theo mạch chú giải chính thống từ Ngụy, Tấn tới Đường.