Chu Dịch Chú, quyển 1–4 (周易註)

Giới thiệu

本书10卷，拆分成2册。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （魏）王弼; （晉）韓康伯 Số trang (bản quét): 147 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 魏 · 晋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06068778.cn/06068778.cn.pdf

Đánh giá

Đây là phần bốn quyển đầu của bộ Chu Dịch chú, tức chú giải Kinh Dịch do Vương Bật soạn và Hàn Khang Bá tiếp nối, in trong hệ Ảnh ấn văn Uyên các tứ khố toàn thư, thuộc Kinh bộ, Dịch loại. Bản đang lưu nằm trong bộ mười quyển chia làm hai sách, đây là nửa đầu; nguồn ảnh chụp từ bản khắc thời Thanh, giữ nguyên thể thức bản in cũ nên văn tự và dị thể chữ có thể khác các bản hiệu khảo hiện đại.

Vương Bật (226-249), người Sơn Dương, Cao Bình, sống cuối đời Ngụy, là một trong những tay chủ chốt của Huyền học, lấy Lão Trang dẫn vào Dịch; bộ chú của ông bỏ lối tượng số của Hán nho mà đi theo nghĩa lý. Hàn Khang Bá (thế kỷ IV), người Dĩnh Xuyên, đời Đông Tấn, làm chú cho Hệ từ, Thuyết quái, Tự quái, Tạp quái, tức những thiên Vương Bật để trống. Quy thuộc Vương Bật cho phần chú 64 quái là điểm học giới hầu như nhất trí; còn việc gán phần chú truyện cho Hàn Khang Bá từng bị Khổng Dĩnh Đạt và các nhà sau nghi vấn, ngày nay vẫn còn tranh luận, song cách hiểu phổ biến vẫn theo truyền thống ghi trên đề bản như dữ kiện đã nêu.

Lịch sử truyền bản phức tạp: đời Đường Khổng Dĩnh Đạt phụng sắc soạn Chu Dịch chính nghĩa, lấy chú Vương, Hàn làm chính văn và sớ giải; đến đời Tống mới tách chú và sớ ra in riêng. Những bản khắc đời Tống, Nguyên, Minh về sau có dị văn đáng kể, nhất là ở các quái và phần Hệ từ. Vì lẽ đó, một bản ảnh ấn như thế này chỉ nên dùng để tra cứu mặt chữ, không thay được bản hiệu khảo có ghi dị đồng.

Cùng dòng chú giải Dịch, bộ này đứng trước các nhà Tống như Trình Di hay Chu Hi, nên người học muốn nắm mạch nghĩa lý trong Dịch khó lòng bỏ qua. Nó cũng là đối tượng chính của các bộ sớ, chính nghĩa và tập giải đời sau.