Chu Dịch chương cú chứng dị (quyển 2~3)

Giới thiệu

Cuốn sách này là một phần của bộ Tứ khố toàn thư, thuộc loại Kinh bộ, thể loại Dịch học. Tựa gốc là Chu Dịch chương cú chứng dị, gồm tập 2 và tập 3 trong tổng số 12 quyển, được đóng thành 5 tập. Đây là ấn bản sao chụp từ kho sách cổ, tập trung vào việc khảo chứng và đối chiếu các dị bản của Kinh Dịch, một tác phẩm kinh điển quan trọng trong văn hóa phương Đông. Nội dung chủ yếu bàn về các chương cú và dịch lý, phục vụ cho nghiên cứu học thuật về Kinh Dịch thời nhà Thanh.

Nhan đề gốc: 周易章句證異·卷二~卷三 Tác giả: （清）翟均廉 Số trang (bản quét): 155 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06068002.cn/06068002.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch chương cú chứng dị của Dịch Quân Liêm đời Thanh là một chuyên trước thuộc Kinh bộ, Dịch loại, chuyên khảoo chứng dị văn và chương cú Kinh Dịch. Sách nằm trong bộ Tứ khố toàn thư, được phân vào Kinh bộ nhất, Dịch loại, tức vị trí dành cho những tác phẩm khảo cứu kinh điển hơn là xiển phát nghĩa lý. Dịch Quân Liêm, tự và hiệu chưa rõ từ dữ kiện hiện có, là học giả đời Thanh; giới nghiên cứu thường xếp ông vào dòng khảo chứng, chuyên đối chiếu dị bản văn tự thay vì lập thuyết tượng số hay nghĩa lý. Mức độ quy thuộc tác quyền cho ông trong bản Tứ khố nhìn chung ổn định, ít thấy tranh luận, khác với nhiều bộ Dịch học khác cùng thời vốn còn nghi vấn về người biên soạn.

Tựa sách cho thấy hướng làm việc: chương cú là phân chương đoạn cú, chứng dị là chứng minh sự khác biệt giữa các bản. Đây là kiểu trước thuật đặc trưng của khảo chứng học thời Thanh, lấy dị văn trong các bản khắc, bản sao, dẫn thư cổ để đối chiếu với văn bản thông hành. Người đọc quen với các bộ Dịch học nghĩa lý sẽ thấy ở đây trọng tâm nằm ở văn bản học, không phải ở thuyết quái biến hay hào vị.

Dữ kiện chưa cho biết tình hình dị bản cụ thể giữa các lần in của sách, cũng không nêu dịch giả hay ngả dịch nào. Bản đang lưu là ảnh chụp từ bản in trong Tứ khố toàn thư, đóng chung quyển hai và quyển ba trong tổng số mười hai quyển, chia thành năm tập. Việc bộ sách được tách đóng như vậy phản ánh cách tổ chức thư khố hơn là kết cấu nội tại của tác phẩm, nên người tra cứu cần chú ý tránh nhầm.

Trong truyền thống Dịch học, những bộ khảo chứng dị văn như thế này có ích như công cụ tra cứu bên cạnh các bộ chính văn và chú sớ. Chúng ghi lại tình trạng văn bản qua các thời, giúp người học đọc Kinh Dịch biết chỗ nào còn dị văn mà không vội theo một bản duy nhất. Vì lưu hành trong Tứ khố, sách cũng phản ánh quan điểm chính thống của triều đình về loại tài liệu nào đáng thu vào Kinh bộ, một thông tin hữu ích cho người nghiên cứu lịch sử văn bản kinh điển.