Chu Dịch Biện Hoạ, quyển 34–37 (周易辨畫)

Giới thiệu

本书40卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部二·書類

Tác giả: （清）連斗山 Số trang (bản quét): 197 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 書類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06067992.cn/06067992.cn.pdf

Đánh giá

連斗山 người đời Thanh, quê ở Thọ Châu (nay thuộc An Huy), đậu tiến sĩ, từng giữ chức trong Hàn Lâm viện; 周易辨畫 của ông được thu vào 欽定四庫全書, xếp ở Kinh bộ, loại Thư. Đây là một bộ chú giải Kinh Dịch theo lối "biện họa" — tức dùng đồ hình để phân tích quẻ hào, chứ không chỉ dẫn giải văn tự thuần túy. Cách quy tác giả cho 連斗山 hiện không có tranh cãi lớn trong giới nghiên cứu; bản 四庫 toàn thư ghi tên ông rõ ràng, đủ để yên tâm về mặt tác giả. Vấn đề cần lưu ý nằm ở chỗ khác: bộ sách vốn 40 quyển, nhưng bản đang lưu là một phần tách rời, chỉ gồm quyển 34 đến 37, tức bốn quyển giữa bộ.

Về truyền bản, đây là ảnh ấn cổ tịch (影印古籍) rút từ bộ toàn thư do triều đình biên soạn, không phải bản khắc riêng lẻ ngoài dân gian. Việc phân chia 12 sách cho 40 quyển là cách đóng tập của bản ảnh ấn hiện đại, không phản ánh cách đóng của bản khắc thời Thanh. Bốn quyển trong tay người đọc nằm giữa dòng, nên thiếu phần mở đầu và phần kết của toàn bộ trước tác; muốn nắm được toàn cục của 周易辨畫, cần tra cứu thêm các phần còn lại của bộ 40 quyển, thường có trong các bản 四庫 toàn thư hoặc ảnh ấn trọn bộ.

Vị trí của 周易辨畫 trong truyền thống Dịch học đời Thanh là ở nhóm các tác phẩm chú giải dùng đồ hình, một khuynh hướng tiếp nối từ đời Tống — Minh nhưng được người Thanh hệ thống hóa lại. Bộ sách có mặt trong 四庫 toàn thư ở Kinh bộ, Thư loại, tức được triều đình đánh giá ngang hàng với các bộ chú giải chính thống cùng thời. Người học muốn tra cứu riêng bốn quyển này nên đối chiếu với các bộ Dịch học đương thời khác để xác định vị trí của 連斗山 trong dòng chú giải đồ hình, vì bản lưu hiện tại không kèm tổng mục và tiểu dẫn.