Chu Dịch Biện Hoạ, quyển 27–29 (周易辨畫)

Giới thiệu

本书40卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）連斗山 Số trang (bản quét): 118 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06067990.cn/06067990.cn.pdf

Đánh giá

周易辨畫 của Liên Đấu Sơn (連斗山) là một bộ Dịch học đời Thanh, nay nằm trong mục Kinh bộ, Dịch loại của 欽定四庫全書. Bản đang lưu là phần quyển hai mươi bảy đến hai mươi chín tách riêng, một trong mười hai sách của bộ sách gồm bốn mươi quyển theo mô tả thư mục. Cách chia này thuộc dạng影印 tách lẻ phục vụ tra cứu, không phải một tác phẩm độc lập; người đọc cần biết mình đang cầm một mảnh của chỉnh thể bốn mươi quyển.

Về tác giả và niên đại, thư mục chỉ ghi "Thanh, Liên Đấu Sơn", không kèm tiểu sử hay năm sinh năm mất. Đây là mức quy thuộc sơ lược thường gặp ở đề yếu Tứ khố: tác phẩm được xếp vào đời Thanh, nhưng tiểu sử tác giả và niên đại thành thư phải tra ở các nguồn khác. Bản thân cách ghi "Thanh" cũng chỉ nói triều đại, không nói tác phẩm được soạn trước hay sau khi nhà Thanh thiết lập chế độ biên thư Tứ khố.

Điểm cần lưu ý trong truyền bản là sự xuất hiện của nhan đề 周易辨畫 gắn với thời kỳ Tứ khố toàn thư. Bộ sách này được thu vào 欽定四庫全書, tức bản lưu hành qua ngả quan phương, không phải bản tư gia. Điều đó thường kéo theo việc văn bản đã trải qua hiệu đính và có thể có dị văn so với bản gốc của tác giả, song mức độ khác biệt giữa các bản trong hệ Tứ khố và các bản khác thì còn phải đối chiếu cụ thể mới nói được, ở đây dữ kiện không đủ để khẳng định.

Vị trí của nó trong truyền thống: đây là một trong nhiều bộ Dịch học đời Thanh được xếp vào Dịch loại của Kinh bộ, cùng dòng với các trước tác lấy kinh văn và thoán tượng làm đối tượng biện giải. Người học Dịch bước vào dòng này thường đọc nó trong tương quan với các bộ cùng thời để thấy cách người Thanh đọc lại Dịch sau thời Tống Minh. Riêng ba quyển hai mươi bảy đến hai mươi chín tách lẻ khó dùng độc lập; muốn đánh giá đúng cần đặt vào toàn bộ bốn mươi quyển.