Chu Dịch Biện Hoạ, quyển 21–23 (周易辨畫)

Giới thiệu

本书40卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）連斗山 Số trang (bản quét): 132 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06067988.cn/06067988.cn.pdf

Đánh giá

周易辨畫 của Liên Đẩu Sơn là một bộ Dịch học đời Thanh, được thu vào Tứ khố toàn thư ở bộ Kinh, loại Dịch. Sách gồm bốn mươi quyển, ở đây là phần quyển hai mươi mốt đến hai mươi ba, tức một phần của toàn bộ, không phải trọn tác phẩm. Việc xếp vào loại Dịch của Kinh bộ cho thấy đây là sách chú giải và biện luận về Kinh Dịch theo lối học thuật truyền thống, chứ không phải loại sách bói toán hay khảo dị.

Về tác giả, Liên Đẩu Sơn người đời Thanh, ngoài tên ghi trên bản này thì các thư mục Hán văn thường chép ông gắn với bộ 周易辨畫, nhưng tiểu sử và niên đại chính xác của ông không được ghi đầy đủ trong dữ kiện ở đây, nên không thể khẳng định năm sinh năm mất hay quê quán. Tựa sách có chữ "biện" gợi việc phân biệt, biện chính các thuyết Dịch khác nhau, nhưng điều đó chỉ là suy đoán từ tên sách, không thay cho việc đọc nội dung.

Bản đang lưu là ảnh ấn cổ, thuộc hệ Khâm định Tứ khố toàn thư, tức bản do triều đình nhà Thanh tập hợp và sao chép. Các sách trong Tứ khố thường lưu hành qua nhiều ngả: bản chép vào khố, về sau có các bản ảnh ấn và bản điện tử như bản tại Archive.org này. Giữa các lần ấn và chép có thể có dị văn, nhất là ở phần tự dẫn và án ngữ, nên người dùng nên đối chiếu khi cần độ chính xác cao. Số trang 132 cho ba quyển là mức gọn, phù hợp với khổ ảnh ấn Tứ khố.

Người học Dịch cần biết tới bộ này vì nó thuộc dòng Dịch học quan phương thời Thanh, đứng cùng các bộ loại Dịch khác trong Tứ khố, và vì bản Tứ khố thường là cơ sở để tra cứu dị bản cho các tác phẩm ít có bản in riêng. Song như mọi tác phẩm cùng loại, giá trị và lập trường học thuật của nó phải được xét trong bối cảnh Dịch học đời Thanh nói chung, chứ không nên đánh giá tách rời.