Chu Dịch Biện Hoạ, quyển 17–20 (周易辨畫)

Giới thiệu

本书40卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）連斗山 Số trang (bản quét): 157 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06067987.cn/06067987.cn.pdf

Đánh giá

《周易辨畫》 là một bộ chú giải Kinh Dịch thời Thanh, do Liên Đẩu Sơn (連斗山) biên soạn, gồm bốn mươi quyển, được chia thành mười hai sách trong bản lưu hiện nay. Tài liệu đang xét là phần từ quyển mười bảy đến quyển hai mươi, tức một phần của bộ sách chứ không phải toàn bộ. Sách thuộc Kinh bộ, Dị loại, trong hệ thống Tứ khố toàn thư, tức đã được triều đình Càn Long tập hợp và sao chép vào bộ tổng tập lớn của nhà Thanh. Cách xếp loại này cho thấy nó thuộc dòng chú giải kinh điển chính thống Nho học, không phải trước tác ngoại đạo hay sách phổ thông.

Về tác giả, Liên Đẩu Sơn là một nho sĩ triều Thanh, song các thông tin về tiểu sử, khoa hoạn và hoạt động học thuật của ông không được ghi lại đầy đủ trong dữ kiện hiện có. Việc quy thư này cho ông dựa trên đầu đề bản in, và trong giới nghiên cứu, đây vẫn là cách định danh phổ biến, tuy không loại trừ khả năng có thêm người tham dự vào việc hiệu đính hoặc bổ chú ở các đời sau. Cũng cần lưu ý rằng sự phân biệt giữa "biện" (辨) tức luận giải và "họa" (畫) tức hình quẻ nhiều khi phản ánh phương pháp trình bày được bản thân tác giả lựa chọn, chứ chưa chắc tương ứng với một trường phái Dịch học riêng biệt đã được học giới xác lập.

Bản đang lưu là ảnh chụp bản khắc trong Tứ khố toàn thư, hệ quả là văn bản mang đặc điểm chữ Hán phồn thể, có thể có dị văn khác biệt so với các bản Dịch chú đời trước, và độ rõ nét phụ thuộc chất lượng bản khắc thời Thanh. Người đọc bản ảnh cần chú ý rằng Quán các, khi biên tập Tứ khố, vẫn có thao tác hiệu đính và có thể thay đổi chữ nếu thấy cần, dù mức độ can thiệp với tác phẩm này không rõ ràng trong thông tin hiện có. Vì chỉ có một bản, việc đối chiếu dị bản khó thực hiện nếu không tra cứu thêm các thư viện khác.

Đây là tư liệu của dòng Dịch học quan phương thời Thanh, hữu ích cho người muốn đối chiếu cách giải thích quẻ hào giữa các nhà chú giải đời Thanh với các bộ cùng thuộc Kinh bộ Dị loại trong Tứ khố. Việc bộ sách được chia thành nhiều sách nhỏ và lưu hành dưới dạng ảnh chụp khẳng định tính chất đọc theo phần, phù hợp hơn với tra cứu chuyên sâu hơn là đọc liền mạch.