Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 18–19 (欽定協紀辨方書)

Giới thiệu

本书36卷，拆分成23冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （清）允祿; （清）梅榖; （清）何國宗 Số trang (bản quét): 207 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06067691.cn/06067691.cn.pdf

Đánh giá

欽定協紀辨方書 là bộ sách về lịch pháp và trạch nhật do triều đình nhà Thanh tổ chức biên soạn, mang hàm "khâm định" nên được xếp vào hệ thống điển tịch chính thức. Sách nằm trong Tứ khố toàn thư, Tử bộ, Thuật số loại, và bản đang lưu là phần quyển mười tám đến quyển mười chín tách thành một tập riêng theo cách chia hai mươi ba sách của bản ảnh ấn. Công trình gắn với tên ba vị đại thần phụ trách: Doãn Lộc, Mai Cốc và Hà Quốc Tông, những người chủ trì việc biên tập dưới thời Càn Long; việc quy thuộc này tương đối vững vì xuất phát từ thể chế quan thư chứ không phải truyền thuyết dân gian.

Về niên đại, giới nghiên cứu thường đặt bộ sách vào giữa thế kỷ XVIII, thời điểm triều đình cho tập hợp và hiệu đính các tri thức lịch toán, chọn ngày, phương vị vốn trước đó nằm rải rác trong nhiều dòng thư khác nhau. Cần lưu ý rằng đây là sản phẩm tập thể, nên khi nói "tác giả" là nói tới những người đứng tên tổng duyệt, không hẳn là người trực tiếp viết từng phần; ranh giới đóng góp cá nhân trong các bộ khâm định như vậy thường không rõ ràng và hiện vẫn còn để ngỏ.

Bản đang xem là ảnh ấn của Tứ khố toàn thư, tức hệ bản do triều đình sao chép, khác với các bản khắc in lưu hành bên ngoài. Giữa các hệ bản Tứ khố và bản khắc tư nhân đôi khi có dị văn, nhất là ở phần đồ biểu và chú thích, nên người tra cứu nên đối chiếu khi dùng cho công trình đòi hỏi độ chính xác cao. Vị trí của sách trong truyền thống thuật số là ở chỗ nó hệ thống hóa và chuẩn hóa một khối kiến thức vốn phân tán, đồng thời phản ánh quan điểm chính thống của triều Thanh đối với lĩnh vực này. Người học lịch pháp và trạch nhật khó bỏ qua nó vì đây là một trong những mốc quy chiếu quan trọng của dòng sách.