Khâm Định Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 5 (欽定協紀辨方書)

Giới thiệu

本书36卷，拆分成23冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （清）允祿; （清）梅榖; （清）何國宗 Số trang (bản quét): 140 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06067683.cn/06067683.cn.pdf

Đánh giá

《欽定協紀辨方書》là bộ thư pháp lệnh do triều đình nhà Thanh biên soạn, thuộc Tử bộ, Thuật số loại trong 《Tứ khố toàn thư》, chuyên bàn về chọn ngày lành dữ theo can chi và thần sát. Bộ sách gồm 36 quyển, bản đang lưu là quyển 5 nằm trong tập được chia nhỏ thành 23 sách, ảnh ấn cổ tịch, 140 trang. Ba tên đứng trên bản là Doãn Lộc, Mai Cốc, Hà Quốc Tông, đều là đại thần nhà Thanh thời Càn Long; việc quy thuộc này ổn định vì sách do Hiếu Hiền hoàng hậu cùng các quan phụng sắc biên soạn, có chỉ dụ và danh sách tổng tài khắc in kèm theo.

Do tính chất quan thư, bộ sách tổng hợp và hiệu chỉnh các thuyết chọn ngày lưu hành trước đó, đặt nền trên các phép lịch pháp và can chi, đồng thời phê phán những chỗ mâu thuẫn giữa các nhà thuật số dân gian. Tuy soạn theo lệnh hoàng đế, nội dung vẫn phản ánh sự chấp nhận có giới hạn của triều đình đối với thuật chọn ngày: đây là cách quy chuẩn hóa một tri thức thực hành phổ biến, biến nó thành văn bản có thẩm quyền để dân gian noi theo thay vì để mỗi nơi tùy tiện. Vì thế sách có giá trị như một mẫu mực quân định trong lĩnh vực lịch pháp và trạch cát.

Truyền bản hiện hành chủ yếu theo bản 《Tứ khố toàn thư》, tức bản sao chép cho vào Tử bộ Thuật số loại, không phải bản khắc in thời Thanh. Bản Tứ khố vốn có những sai sót sao chép và tỉnh lược so với nguyên khắc, nên khi đối chiếu với bản khắc đời Thanh thường thấy dị văn về chữ và về phân chia quyển; một số bản in lại thời Dân Quốc và các bản ảnh ấn hiện đại cũng dựa trên dòng Tứ khố. Quyển 5 nằm trong phần đầu của sách, tương ứng với các môn về lịch pháp và can chi, nhưng đây là nhận định từ cấu trúc tổng quát của bộ thư, không phải từ việc đọc bản đang lưu.

Với người học thuật pháp và thuật số Trung Quốc, cuốn này đáng tra vì nó cho thấy cách triều đình Thanh hệ thống hóa và chuẩn mực hóa một lĩnh vực vốn phân tán, đồng thời là mắt nối giữa lịch pháp quan phương và thực hành chọn ngày dân gian. Bản ảnh ấn trong Tứ khố đủ để khảo dị và đối chiếu, nhưng nếu muốn dùng cho nghiên cứu chính xác về văn bản, cần tìm thêm bản khắc Thanh hoặc các bản hiệu khảo đã được công bố để bổ chính phần Tứ khố.