Dịch Kinh Mông Dẫn, quyển 11 hạ (易經蒙引)

Giới thiệu

本书12卷，拆分成23冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）蔡清 Số trang (bản quét): 154 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06066238.cn/06066238.cn.pdf

Đánh giá

蔡清 (1453–1508), tự Giới Phu, người Tấn Giang (Phúc Kiến), đỗ tiến sĩ đời Thành Hoá, làm quan đến Tế tửu Quốc Tử Giám, là một trong những tên tuổi chủ chốt của học phái Dịch học đời Minh. 易經蒙引 của ông thuộc dòng chú giải theo lối "dĩ nghĩa lý vi chủ", kế thừa Trình Di và Chu Hi, nhưng khảo xét lại những chỗ mà 本義 của Chu Hi để ngỏ, đối chiếu với 大全 do triều đình ban hành. Sách được xếp vào Kinh bộ, Dịch loại trong 欽定四庫全書, tức là bản do quán thần nhà Thanh tập hợp và biên định, gồm 12 quyển; bản đang lưu là quyển mười một hạ, tách thành một sách riêng trong bộ 23 sách của bộ sách đầy đủ.

Việc quy tác giả cho 蔡清 không gây tranh luận lớn. Tên sách và quyển chép trong các thư mục đời Minh – Thanh tương đối nhất quán, và các bản hiện hành đều ghi rõ xuất xứ. Điều cần lưu ý là bản 四庫 được sao chép từ bản nào, qua bao nhiêu lần hiệu đính, và có bị cắt gọt hay sửa chữ hay không thì khó xác minh nếu chỉ nhìn vào bản đang lưu. Người đọc bản 影印 này nên đối chiếu với các bản khắc đời Minh nếu có, bởi văn bản 四庫 nói chung đã qua một lớp 校勘 của triều Thanh.

Vị trí của 蒙引 trong truyền thống Dịch học đời Minh nằm ở chỗ nó phản ánh lối đọc Dịch gắn với khoa cử: lấy 本義 làm chuẩn, nhưng không ngại bổ sung, biện luận. Cùng thời với nó có 易學啟蒙通釋 của Hồ Phương Bình, 周易大全 do Hồ Quảng phụng sắc soạn; về sau lại có các tác gia phản biện như Lai Tri Đức. Với người nghiên cứu, 蒙引 là mắt xích cho thấy Dịch học đời Minh vận động giữa khuôn khổ chính thống và nhu cầu khảo chứng riêng.