Dịch Kinh Mông Dẫn, quyển 2 thượng (易經蒙引)

Giới thiệu

本书12卷，拆分成23冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）蔡清 Số trang (bản quét): 120 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06066221.cn/06066221.cn.pdf

Đánh giá

蔡清 (Thái Thanh, 1453–1509) là học giả đời Minh, quê Tấn Giang (Phúc Kiến), đỗ tiến sĩ và từng giữ chức trong Hàn Lâm viện; ông thuộc phái Nghĩa lý, chủ trương giải Kinh Dịch theo hướng nghiêng về Trình Di và Chu Hy hơn là tượng số. 易經蒙引 là tác phẩm chính của ông về Dịch, vốn được viết để dẫn dắt người mới học, theo lối chú giải từng hào từng quái, lấy Trình truyện và Bản nghĩa làm nền. Bản mộc hiện đại không còn nguyên dạng; sách gốc gồm 12 quyển, đây là quyển hai phần thượng, và bản đang lưu là bản dập/chụp thuộc 欽定四庫全書, được xếp vào Kinh bộ, Dịch loại, tức bộ sách do triều Thanh tập hợp và sao chép.

Về truyền bản, bản khắc đầu tiên của 易經蒙引 lưu hành từ đời Minh, nhưng các bản in về sau ít nhiều khác nhau, đặc biệt ở phần phân quyển và số chương. Bản in trong Tứ khố toàn thư là bản do nhà Thanh tuyển chọn và sao lại, đôi khi đã qua hiệu đính của các quan biên soạn, nên chữ nghĩa có thể khác bản Minh khắc. Học giới nhìn chung xem Tứ khố là bản chuẩn để đối chiếu, song vẫn còn ý kiến cho rằng một số dị văn trong bản này chưa chắc phản ánh đúng nguyên bản của Thái Thanh.

Vị trí của 易經蒙引 trong truyền thống Dịch học đời Minh khá rõ: sách nối tiếp dòng nghĩa lý của Trình – Chu, được dùng làm giáo trình nhập môn cho sĩ tử, và được các bộ Dịch học lớn sau đó như 周易大全 nhắc tới. Người học muốn hiểu cách giải thích Kinh Dịch theo khuynh hướng nghĩa lý dưới triều Minh khó lòng bỏ qua tác phẩm này, nhưng vì đây chỉ là một phần trong bộ lớn, nên cần đặt nó cạnh các quyển khác cùng bộ để nắm trọn mạch chú giải.