Dịch Kinh Mông Dẫn, quyển 1 hạ (易經蒙引)

Giới thiệu

本书12卷，拆分成23冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （明）蔡清 Số trang (bản quét): 112 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06066220.cn/06066220.cn.pdf

Đánh giá

蔡清 (Thái Thanh, 1453–1508) là nhà Dịch học đời Minh, quê Tấn Giang, Phúc Kiến, đỗ tiến sĩ và từng giữ chức Tế tửu Quốc Tử Giám. Ông thuộc phái Dịch học lấy nghĩa lý làm trọng, chịu ảnh hưởng của Trình Di và Chu Hy, nhưng không hoàn toàn theo lối chú giải của Trình truyện. 易經蒙引 (Dịch kinh mông dẫn) là tác phẩm chính của ông về Kinh Dịch, soạn nhằm dẫn dắt người mới học, phổ biến được xem là một trong những bộ chú giải quan trọng của Dịch học đời Minh, bên cạnh các tác phẩm cùng thời của Thái Thanh và sau này của Lâm Hi Nguyên.

Tài liệu đang lưu là quyển nhất hạ (卷一下) của bộ sách gồm 12 quyển, được chia thành 23 sách khi đưa vào 欽定四庫全書, phần 經部 易類, tức bản do triều Thanh biên tập. Con số 112 trang và cách ghi 卷一下 cho thấy đây là một phần của quyển một, không phải toàn bộ. Đây là bản ảnh ấn cổ tịch, tức bản chụp lại nguyên dạng, không phải bản hiệu đính hay dịch chú hiện đại.

Về truyền bản, 易經蒙引 từng được khắc in nhiều lần; văn bản trong Tứ khố toàn thư căn cứ trên bản in đời Minh còn lưu hành khi triều Thanh tập hợp, song giữa các hệ bản in có thể có dị văn, và giới nghiên cứu vẫn lưu ý khi đối chiếu. Việc phân chia 12 quyển thành 23 sách là cách tổ chức của bản Tứ khố, không phải kết cấu gốc của tác giả, nên người tra cứu cần phân biệt quyển và sách khi dẫn chiếu.

Người học Kinh Dịch cần biết tới bộ này vì nó đại diện cho hướng nghĩa lý đời Minh, một mắt xích giữa Trình Chu đời Tống và các bộ tổng hợp đời Thanh; đồng thời nó cho thấy cách người Minh tiếp nhận và giảng giải Kinh Dịch trong khuôn khổ khoa cử. Bản Tứ khố là một trong những đường truyền chính của tác phẩm tới nay.