Độn Giáp Diễn Nghĩa, quyển 1–2 (遁甲演義)

Giới thiệu

本书4卷，拆分成2冊。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （明）程道生 Số trang (bản quét): 142 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 明

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06066056.cn/06066056.cn.pdf

Đánh giá

《遁甲演義》 là một chuyên luận về độn giáp, thuộc nhóm Tam Thức (Thái Ất, Kỳ Môn, Lục Nhâm) trong hệ thống thuật số cổ điển Trung Hoa. Độn giáp ở đây hiểu theo nghĩa Kỳ Môn Độn Giáp, một pháp môn dựa trên can chi, cửu cung và bát môn để lập cục đoán cát hung, gắn với truyền thống binh gia và lịch số. Sách được ghi là của Trình Đạo Sinh đời Minh. Việc quy thuộc này còn điểm chưa thật vững: sử liệu về tác giả họ Trình không nhiều, và các bộ độn giáp cùng thời thường mang tính tập thành, lớp nọ chồng lên lớp kia, nên khó tách bạch đâu là tay người đời Minh, đâu là chất liệu có trước. Cách hiểu phổ biến hiện nay vẫn theo đề danh trên bản, nhưng nên xem đấy là một kết luận có điều kiện.

Bản lưu đang xét là ảnh ấn cổ tịch rút từ 欽定四庫全書, tức bộ Tứ Khố Toàn Thư do triều Thanh biên tập, xếp vào Tử bộ, Thuật số loại, mục Tam Thức. Nguyên thư gồm bốn quyển, ở đây tách thành hai tập, ứng với quyển một và quyển hai, tổng 142 trang. Tứ Khố là dự án tập hợp quy mô lớn, các bản trong đó phần nhiều là chép lại hoặc san định từ bản đời trước, nên không đồng nhất với nguyên bản đời Minh; dị văn, tỉnh lược, đổi chữ giữa các lần khắc in là chuyện thường gặp ở dòng tài liệu thuật số. Người đọc bản này nên phân biệt giữa văn bản gốc và văn bản đã qua tay quan tu thư.

Trong truyền thống Tam Thức, Độn Giáp có vị trí riêng vì gắn với thời tiết, phương vị và việc dùng binh. Các bộ cùng loại như những trước tác độn giáp được Tứ Khố thu nhận thường đối chiếu lẫn nhau về cách lập cục và phép định độn. Với người học hôm nay, 《遁甲演義》 đáng để biết không phải vì nó dạy cách bói, mà vì nó cho thấy một dòng tri thức đã tồn tại và được hệ thống hóa ra sao, đồng thời phản ánh cách triều Thanh nhìn nhận và bảo tồn phần thuật số của người trước.