Hoàng Cực Kinh Thế Thư Giải, quyển 10–11 (皇極經世書解)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成9册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （清）王植 Số trang (bản quét): 197 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06065964.cn/06065964.cn.pdf

Đánh giá

Hoàng Cực Kinh Thế Thư Giải là bộ chú giải của Vương Thực đời Thanh cho Hoàng Cực Kinh Thế, tác phẩm được gán cho Thiệu Ung (1011–1077) thời Bắc Tống. Thiệu Ung là nhân vật trung tâm của phái Tượng Số, cùng Chu Đôn Di, Trương Tái, Trình Hạo, Trình Di được xếp vào "Bắc Tống ngũ tử"; Hoàng Cực Kinh Thế dựng hệ thống niên biểu vũ trụ và lịch sử theo các chu kỳ nguyên, hội, vận, thế, kết hợp Can Chi với quẻ Dịch để suy diễn vận hội. Việc quy tác phẩm cho Thiệu Ung được truyền thống chấp nhận rộng rãi, tuy giới nghiên cứu vẫn còn bàn về mức độ can dự của học trò và hậu học vào việc định hình văn bản hiện hành.

Vương Thực, tự và quê quán cụ thể không có trong dữ kiện đang lưu, là người chú giải bộ sách này dưới triều Thanh. Bản đang lưu nằm trong Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư, xếp vào Tử bộ, thuật số loại, tức nhóm sách về thuật số, chiêm bốc và tượng số. Sách gốc 14 quyển, ở đây là phần quyển mười và mười một, tách thành một đơn vị gồm 197 trang, dạng ảnh chụp bản khắc trong Tứ Khố. Vị trí trong Tử bộ thuật số loại đặt nó cạnh các bộ cùng loại như sách của Dương Hùng hay các trước tác Hà Đồ Lạc Thư, cho thấy đây là tài liệu thuộc dòng suy diễn số học hơn là chú giải kinh điển thuần Nho.

Với người học, bộ chú giải này có giá trị như một mắt nối giữa nguyên văn Thiệu Ung và truyền thống đọc sách tượng số đời Thanh: nó cho thấy cách người Thanh hiểu và giải thích hệ thống nguyên hội vận thế, đồng thời là chứng tích của việc Tứ Khố thu nhận và phân loại dòng sách này. Cần lưu ý bản Tứ Khố là bản quan phương, có thể đã qua chỉnh lý và có dị văn so với các bản ngoài Tứ Khố; người đọc nên đối chiếu với các bản khác nếu muốn theo dõi truyền bản.