Hoàng Cực Kinh Thế Thư Giải, quyển 1 – thủ 2 (皇極經世書解)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成9册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （清）王植 Số trang (bản quét): 227 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06065959.cn/06065959.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世書解 là bộ chú giải mang tính hệ thống quan trọng nhất của Hoàng Cực Kinh Thế, tác phẩm then chốt của Thiệu Ung đời Bắc Tống, trong đó Thiệu Ung dựng một hệ thống niên biểu vũ trụ học dựa trên nguyên lý quái khí và các con số suy diễn. Bản ghi tác giả là Vương Thực, hiệu Tây Sơn, học giả đời Thanh chuyên về kinh học và thuật số, song việc quy thuộc tác quyền cho ông đối với toàn bộ mười bốn quyển còn có chỗ đáng bàn, vì một số học giả cho rằng bộ sách có nguồn gốc từ những ghi chú giảng giải lưu hành khá phổ biến đời Thanh, qua nhiều lần san định mới thành hình như bản hiện tồn. Niên đại thành thư vì thế không thể xác định chắc chắn trong khoảng thế kỷ XVIII.

Điểm cần lưu ý về phương diện văn bản là bản đang lưu không phải khắc bản độc lập, mà là phần được tuyển nhập vào Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, thuộc Tử bộ, mục Thuật số loại. Đây là hình thái truyền bản đặc trưng thời Càn Long: nội dung được rút gọn và hiệu chỉnh theo thể lệ của toàn thư, chia thành mười bốn quyển, lại được cắt thành chín sách nhỏ trong lần ấn hành này. Bản đang lưu là ảnh ấn cổ tịch, tức in lại từ nguyên bản khắc chứ không phải chuyển dịch hay điểm giáo mới. Số trang ghi 227 ứng với một phần của bộ, do dữ kiện hiện có phân quyển đầu tiên và mấy tờ đầu, không bao quát trọn bộ chín sách.

Trong truyền thống Hoàng Cực Kinh Thế, các bộ chú giải đời Minh Thanh tồn tại rất nhiều, mức độ can thiệp vào văn bản gốc của mỗi dòng khác nhau, nên người tra cứu cần đối chiếu giữa bản Tứ Khố này với các bản chú khác nếu muốn khảo dị văn. Việc bộ sách được xếp vào Thuật số loại thay vì Kinh bộ phản ánh cách giới phân loại đương thời nhìn nhận Thiệu Ung và dòng dịch học tượng số của ông như một lối học riêng, không thuần kinh điển.