Hoàng Cực Kinh Thế Thư Giải, quyển thủ thượng–hạ (皇極經世書解)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成9册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （清）王植 Số trang (bản quét): 239 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06065958.cn/06065958.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世書解 là bộ chú giải Hoàng Cực kinh thế, tác phẩm then chốt của Thiệu Ung (1011–1077) thời Bắc Tống. Thiệu Ung xây dựng hệ thống nguyên hội vận thế, lấy can chi và quẻ Dịch để tính vận số trời đất, và được hậu học xếp vào dòng tượng số. Việc chú giải sách này kéo dài qua nhiều đời, từ Trương Hành, Chúc Bí đời Minh cho tới các nhà Thanh.

Bản đang lưu ghi tác giả là Vương Thực (Wang Zhi) đời Thanh, nhưng cần phân biệt: Hoàng Cực kinh thế truyền bản vốn có nhiều lớp chú, và người ta còn ghi nhận Vương Thực (ph. 1692–1759) soạn Hoàng Cực kinh thế bản nghĩa, một tác phẩm khác. Ở đây tựa đề là Hoàng Cực kinh thế thư giải, tách riêng hai quyển thủ (首上, 首下), tức phần đầu của một bộ lớn hơn. Sự quy thuộc cho Vương Thực trong ấn bản này nên xem là thông tin của bản in, chưa chắc đã trùng với tác giả bản nghĩa vừa nêu; giới nghiên cứu vẫn cần đối chiếu mới phân định được.

Bản này là ảnh ấn của bộ sách trong Khâm định Tứ khố toàn thư, xếp vào Tử bộ, Thuật số loại. Vị trí đó cho thấy triều đình Thanh đã thu nhận nó vào chính điển, đồng thời cũng cho biết bản lưu hành qua ngả Tứ khố chứ không phải một bản khắc riêng lẻ. Người đọc hôm nay tiếp cận nó phần nhiều qua các lần in lại của Tứ khố, nên dễ gặp dị văn và khác biệt thứ tự quyển giữa các bản.

Một bộ Hoàng Cực kinh thế được chia 14 quyển, ở đây tách thành 9 sách, và tập đang xét chỉ gồm hai quyển thủ, 239 trang, là phần mở đầu với các biểu, phàm lệ và tựa. Muốn dùng được nó trong nghiên cứu, cần đặt cạnh các bản chú khác cùng dòng để đối chiếu, vì hệ thống nguyên hội vận thế vốn nhiều chỗ khó và các nhà chú giải thường bất đồng.