Hoàng Cực Kinh Thế Quán Vật Ngoại Thiên Diễn Nghĩa, quyển 7–9 (皇極經世觀物外篇衍義)

Giới thiệu

本书9卷，拆分成4册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）張行成 Số trang (bản quét): 181 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06065937.cn/06065937.cn.pdf

Đánh giá

Hoàng Cực Kinh Thế Quán Vật Ngoại Thiên Diễn Nghĩa (皇極經世觀物外篇衍義) là tác phẩm thuộc dòng chú giải bộ Hoàng Cực Kinh Thế của Thiệu Ung đời Bắc Tống, chuyên khai triển phần Quán Vật Ngoại Thiên — vốn được coi là do Thiệu Ung trước tác nhưng còn nhiều nghi vấn về quy thuộc và mức độ gia công của hậu học. Tác giả Trương Hành Thành (張行成) sống vào thời Nam Tống, được ghi nhận là người theo đuổi hệ thống tượng số của Thiệu Ung; giới nghiên cứu thường xếp ông vào nhóm tác gia nối tiếp dòng Dịch học tượng số đời Tống, tuy tiểu sử và niên đại chính xác của ông còn ít chứng cứ đương thời.

Bản đang lưu là phần quyển bảy đến quyển chín của bộ Diễn Nghĩa, nguyên thư gồm chín quyển nhưng ở đây tách thành bốn sách khi in lại, thuộc Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ, Thuật số loại. Việc nhập vào Tứ Khố hàm ý bản này từng qua tay các sĩ phu biên soạn thời Càn Long, nhưng thao tác hiệu đính thời Thanh có thể đã để lại dị văn so với các bản in đời Tống, Nguyên, Minh còn sót lại ở Nhật Bản hay trong các tùng thư tư nhân; người đối chiếu cần cẩn trọng vì chênh lệch giữa các hệ bản là có thật, dù cụ thể khác nhau ở đâu thì tài liệu hiện có không cho phép kết luận.

Vị trí của bộ này trong truyền thống nằm ở chỗ nó là một mắt lưới giữa Hoàng Cực Kinh Thế và các phái chú giải đời sau: muốn tra cứu cách người Tống hiểu tượng số, vận số, và quan hệ giữa Dịch với lịch pháp, không thể bỏ qua dòng Diễn Nghĩa. Tuy nhiên, vì chỉ còn ba quyển của phần Ngoại Thiên trong bản lưu này, người dùng nên xem đây là một mảnh của toàn bộ, không phải bộ hoàn chỉnh.