Hoàng Cực Kinh Thế Quán Vật Ngoại Thiên Diễn Nghĩa, quyển 5–6 (皇極經世觀物外篇衍義)

Giới thiệu

本书9卷，拆分成4册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）張行成 Số trang (bản quét): 127 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06065936.cn/06065936.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世觀物外篇衍義 là bộ chú giải của Trương Hành Thành đời Tống, giải thích thiên Quán vật ngoại thiên trong Hoàng cực kinh thế của Thiệu Ung. Tác phẩm thuộc dòng "dịch học tượng số", tức lối dùng quẻ và số để suy diễn vận hội trời đất, gắn với 子部 術數類 trong Tứ khố toàn thư. Hoàng cực kinh thế vốn chia làm Nội thiên và Ngoại thiên; phần Quán vật được truyền là do con cháu họ Thiệu ghi lại lời giảng, không phải Thiệu Ung tự tay viết, nên ngay từ đời Tống đã có nhiều nhà đem chú thích. Trương Hành Thành là một trong những người chú giải nhiều nhất, và bản 衍義 này được xếp bên cạnh các bản chú khác như của Vương Thực hay Chúc Bật. Việc đề tác giả là Trương Hành Thành thì tương đối thống nhất trong truyền thống thư mục, ít gây tranh cãi hơn vấn đề quy thuộc chính văn Ngoại thiên.

Đáng lưu ý về truyền bản: bộ này theo ghi chép gồm chín quyển, nhưng bản được số hoá ở đây chỉ có hai quyển (quyển năm và quyển sáu), tức phần trích từ một bộ lớn hơn. Bản lưu là ảnh chụp nguyên dạng của 欽定四庫全書, thuộc 子部 thất, mục thuật số, nên giữ được diện mạo bản khắc cung đình đời Càn Long. Các bản Tứ khố thường có dị văn và sai tự so với bản khắc đời Tống, người đọc nên đối chiếu khi cần khảo dị.

Với người học, tài liệu này có giá trị như một mắt xích trong chuỗi chú giải Hoàng cực kinh thế: muốn theo dõi cách hậu học đời Tống đọc Thiệu Ung thì không thể bỏ qua dòng chú giải này, song cần nhớ đây chỉ là một phần của toàn bộ.