Hoàng Cực Kinh Thế Quán Vật Ngoại Thiên Diễn Nghĩa, quyển 3–4 (皇極經世觀物外篇衍義)

Giới thiệu

本书9卷，拆分成4册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）張行成 Số trang (bản quét): 153 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06065935.cn/06065935.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世觀物外篇衍義 của Trương Hành Thành (張行成) đời Tống là bộ chú giải phần Quan vật ngoại thiên trong Hoàng cực kinh thế của Thiệu Ung. Thiệu Ung để lại hai phần Quan vật, Nội thiên và Ngoại thiên; Ngoại thiên vốn được coi là do môn nhân ghi chép lời giảng, văn bản không liền mạch như Nội thiên, nên đời sau mới nảy sinh nhu cầu sắp xếp và cắt nghĩa. Trương Hành Thành sống vào khoảng đầu Nam Tống, quê Lâm Cung, từng theo học Dịch học tượng số, và đây là một trong những nỗ lực hệ thống hóa tư tưởng Thiệu Ung sớm nhất còn truyền được đến nay.

Công việc của Trương Hành Thành không dừng ở câu chú từng chữ. Ông kéo Ngoại thiên trở về với khung Dịch học tượng số, đối chiếu với Nội thiên và với các đồ thức của Thiệu Ung, nhằm biến những đoạn rời rạc thành một mạch lý luận về vận số, khí hóa và sự biến của vũ trụ nhân sự. Vì vậy bộ sách này thường được xếp chung dòng với các tác phẩm khai thác Hoàng cực kinh thế như của Thái Nguyên Định hay Vương Thực, song cách tiếp cận của Trương thiên về bảo tồn kết cấu nguyên văn hơn là tái lập một hệ thống mới.

Bản đang lưu là ảnh chụp từ Khâm định tứ khố toàn thư, thuộc Tử bộ, Thuật số loại. Sách vốn chín quyển, ở đây được chia thành bốn sách, tập hiện có gồm quyển ba và bốn. Việc phân loại vào Thuật số phản ánh cách nhìn của các nhà biên soạn Tứ khố: họ xếp Thiệu Ung và môn đồ vào thuật số dù nội dung đụng tới cả triết học và lịch pháp. Người đọc bản ảnh chụp cần lưu ý đây là bản khắc trong hệ Tứ khố, không phải bản Tống, nên dị văn so với các hệ bản khác là điều có thể gặp; tình trạng quyển và thứ tự các thiên cũng nên đối chiếu trước khi trích dẫn.