Hoàng Cực Kinh Thế Quán Vật Ngoại Thiên Diễn Nghĩa, quyển 1–2 (皇極經世觀物外篇衍義)

Giới thiệu

本书9卷，拆分成4册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）張行成 Số trang (bản quét): 169 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06065934.cn/06065934.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世觀物外篇衍義 là bộ chú giải của Trương Hành Thành đời Tống vào thiên Quan vật ngoại thiên trong Hoàng cực kinh thế của Thiệu Ung. Thiệu Ung (1011-1077) xây dựng một hệ thống lịch toán vũ trụ quan lấy Nguyên-Hội-Vận-Thế làm thang đo thời gian; Quan vật thiên là phần ông luận về lý số, vạn vật và sự biến dịch, vốn lối hành văn cô đọng, nhiều chỗ tối nghĩa nên đời sau nối nhau làm sách khai thông. Trương Hành Thành sống vào giai đoạn chuyển tiếp Bắc-Nam Tống, được biết đến qua các trước tác khảo giải Hoàng cực kinh thế; quy thuộc bộ này cho ông nhìn chung ít bị nghi ngờ, song niên đại thành thư không có chứng cứ chắc chắn, các tài liệu thư mục chỉ ghi ông là người Tống mà không thống nhất được năm sinh năm mất.

Điểm cần lưu ý về truyền bản là tình trạng phân quyển. Mô tả trong kho ghi bộ 9 quyển chia thành 4 sách, bản đang xem chỉ gồm quyển một và quyển hai, 169 trang, ảnh ấn nguyên dạng từ bản được ấn định vào Tứ khố toàn thư, thuộc Tử bộ, Thuật số loại. Đây là ngả truyền bản do triều Thanh tổ chức sưu tập và sao chép, cho nên chữ nghĩa phụ thuộc vào bản đáy mà quan thần nhà Thanh đã dùng. Việc đối chiếu giữa các bản Tứ khố và các hệ bản khác của cùng tác phẩm từng cho thấy có dị văn, nhất là ở những chỗ dẫn Thiệu Ung — người tra cứu nên ý thức đây không phải bản khắc đời Tống.

Sách đứng trong dòng chú giải Hoàng cực kinh thế, bên cạnh các nhà như Sái Nguyên Định hay Chu Ẩn Chi, và vì thế nó được xếp vào Thuật số loại chứ không phải Kinh bộ. Với người làm lịch sử tư tưởng Tống, đây là một mắt trong chuỗi tiếp nhận Thiệu Ung qua các đời chú gia, và cũng là ví dụ tiêu biểu cho cách Tứ khố xử lý văn bản thuật số.