Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 9 thượng (皇極經世書)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成20册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 142 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06065931.cn/06065931.cn.pdf

Đánh giá

Hoàng Cực Kinh Thế Thư (皇極經世書) là bộ trước tác lớn của Thiệu Ung (邵雍, 1011–1077), học giả Bắc Tống, gắn với truyền thống tượng số và lý học thời Tống. Sách vận dụng hệ quái và các con số để dựng một khung giải thích vũ trụ luận và biến thiên lịch sử, nên từ lâu được xếp vào nhóm thư tịch thuật số. Bản đang lưu là quyển chín phần thượng trong ấn bản Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư, tức phần ảnh ấn của bộ sách lớn 14 quyển được chia thành 20 sách, định trong Tử bộ, Thuật số loại. Việc bản này nằm trong Tứ Khố hàm ý nó thuộc hệ văn bản do triều Thanh tập hợp và hiệu khảo, khác với các bản in tư nhân lưu hành trước đó.

Về quy thuộc, truyền thống vẫn ghi tác giả là Thiệu Ung, nhưng giới nghiên cứu từ lâu đã đặt vấn đề: nhiều phần của bộ sách, đặc biệt những đoạn bàn giải và chú thích, rất có thể do con cháu và môn đệ đời sau bổ sung, hoặc qua tay người đời Tống mạt, Nguyên, Minh mà định hình dần. Cách hiểu phổ biến hiện nay xem Thiệu Ung là tác giả phần cốt lõi, còn toàn bộ văn bản như ta có là sản phẩm của một quá trình tích lũy lâu dài, nên không nên đồng nhất bản lưu hành với bản gốc của ông.

Về truyền bản, Tứ Khố Toàn Thư chép bộ này theo bản nội phủ đương thời, có hiệu đính và khảo dị. Các bản in khác nhau tồn tại dị văn ở phần chú giải và phân quyển; việc một số ấn bản chia 14 quyển thành 20 sách là cách tổ chức của bản Tứ Khố, không phải kết cấu nguyên thủy. Người học muốn dùng bản này nên đối chiếu với các bản ngoài Tứ Khố để nắm được chỗ khác biệt.