Hoàng Cực Kinh Thế Thư, quyển 7 hạ (皇極經世書)

Giới thiệu

本书14卷，拆分成20册。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （宋）邵雍 Số trang (bản quét): 142 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 宋

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06065928.cn/06065928.cn.pdf

Đánh giá

Hoàng Cực Kinh Thế Thư (皇極經世書) là tác phẩm then chốt của phái Tượng Số đời Tống, gắn với tên tuổi Thiệu Ung (邵雍, 1011–1077). Sách dựng một hệ thống suy diễn vũ trụ - lịch sử dựa trên Nguyên, Hội, Vận, Thế, lấy quẻ Dịch làm công cụ chia thời và đoán vận. Theo cách hiểu phổ biến trong giới nghiên cứu, phần lý thuyết cốt lõi do Thiệu Ung soạn, còn các lớp văn bản diễn giải và mở rộng phần lớn do con cháu cùng môn đệ đời sau bồi đắp; việc phân định đâu là thủ bút của ông, đâu là hậu học thêm vào vẫn còn tranh luận, và học giới chưa ngã ngũ. Đây cũng là lý do khiến số quyển và cách chia thiên giữa các hệ bản không hoàn toàn ăn khớp.

Bản đang lưu là ấn phẩm Hán văn thuộc hệ ấn loát thời Thanh, được đưa vào Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ, Thuật số loại. "Hoàng Cực Kinh Thế Thư" trong Tứ Khố vốn được biên tập thành 14 quyển; ở đây lưu riêng 卷七下, tức nửa dưới của quyển bảy, nằm trong tập được tách thành 20 sách nhỏ theo cách khai thác của đơn vị lưu trữ. Nguồn gốc ấn bản là bản chép lại/ảnh ấn từ bản khắc Tứ Khố, nên chữ nghĩa và phân đoạn đi theo hệ văn bản của bản này chứ không hẳn trùng với các bản ngoài Tứ Khố.

Tứ Khố Toàn Thư là bộ tùng thư do triều đình Thanh biên soạn, bản khắc có những chỉnh sửa và kiểm duyệt riêng; đối với sách thuật số, các bản in đời Minh - Thanh cũng tồn tại nhiều dị văn, khiến người đối chiếu cần ý thức rõ mình đang đọc hệ bản nào. Với người học Cổ Học và Tượng Số, việc nắm hệ ấn bản này giúp đặt Hoàng Cực Kinh Thế Thư vào đúng vị trí trong dòng sách thuật số đời Tống - Minh, đồng thời thận trọng khi quy kết từng đoạn văn bản cho Thiệu Ung hay cho các lớp chú giải đời sau.