Chu Dịch thuật (quyển 21~23)

Giới thiệu

Cuốn sách này thuộc bộ Tứ Khố Toàn Thư, phần Kinh bộ, loại Dịch, là tác phẩm kinh điển về Kinh Dịch thời Thanh. Sách gồm 23 quyển, được chia thành 8 tập, bản in là ảnh chụp từ bản khắc cổ. Nội dung chính là chú giải và luận giải về Kinh Dịch, nằm trong hệ thống sách vở của Tứ Khố Toàn Thư. Đây là tài liệu quý cho nghiên cứu về triết học và văn hóa phương Đông cổ đại.

Nhan đề gốc: 周易述·卷二十一~卷二十三 Tác giả: （清）惠棟 Số trang (bản quét): 200 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064560.cn/06064560.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch thuật là bộ chú giải Kinh Dịch của Huệ Đống (1697–1758), học giả người Ngô huyện, Tô Châu, đại biểu tiêu biểu của phái Ngô phái Hán học đời Thanh. Ông chủ trương khôi phục cách giải Dịch của Hán Nho, lấy tượng số và huấn cổ làm gốc, phản đối lối giảng Dịch bằng nghĩa lý trừu tượng của Tống Nho — khuynh hướng đã chi phối hơn nửa thiên niên kỷ trước đó. Bộ sách vì thế vừa là công trình chú giải, vừa là tuyên ngôn phương pháp luận, có ảnh hưởng trực tiếp tới Hán học đời Càn Long về sau.

Về tác quyền, bản ghi trên thư tịch để tác giả là Huệ Đống, và điểm này được giới nghiên cứu nói chung chấp nhận. Song cần lưu ý rằng Chu Dịch thuật có quá trình thành thư phức tạp: một phần do chính Huệ Đống soạn, một phần do môn nhân và hậu học bổ túc, chỉnh lý sau khi ông mất. Tựa đề 23 quyển mà bản lưu này phản ánh là hình thái đã qua gia công, không hẳn đồng nhất với bản thảo ban đầu. Việc phân định đâu là thủ bút của Huệ Đống, đâu là phần thêm vào của người sau, đến nay vẫn còn chỗ chưa ngã ngũ.

Bản đang lưu là ảnh chụp từ bản khắc trong Khâm định Tứ khố toàn thư, xếp vào Kinh bộ, Dịch loại. Toàn bộ 23 quyển được chia thành 8 tập, tập hiện tại bao gồm quyển 21 tới 23. Đây là bản nội phủ thời Thanh, đã qua khảo đính và sao lục theo thể lệ riêng của Tứ khố, cho nên chữ khắc không hoàn toàn trùng khớp với các bản khắc tư nhân cùng thời. Người đối chiếu dị văn giữa các hệ bản nên lưu ý điều này.

Đặt cạnh các bộ cùng dòng như Dịch Hán học của Huệ Đống và Dịch tượng số của Trương Huệ Ngôn, Chu Dịch thuật đóng vai trò mẫu mực cho lối chú Dịch theo Hán học, đồng thời là một mắt lưới nối truyền thống chú giải đời Hán với phong trào khảo chứng đời Thanh. Vị trí của nó trong Dịch loại của Tứ khố đủ cho thấy mức độ được coi trọng khi triều đình tập hợp điển tịch.