Chu Dịch Tẩy Tâm (quyển 5~6)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Cuốn sách 'Chu Dịch Tẩy Tâm' (周易洗心) gồm 7 quyển, được in thành 5 tập. Hai quyển cuối là quyển 5 và quyển 6 thuộc bộ Tứ khố toàn thư, phần Kinh bộ, loại Dịch học. Đây là tác phẩm giải thích ý nghĩa của Kinh Dịch dưới góc nhìn tâm học, giúp người đọc tĩnh tâm suy ngẫm về lẽ biến hóa của trời đất.
Nhan đề gốc: 周易洗心·卷五~卷六 Tác giả: （清）任啟運 Số trang (bản quét): 108 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064545.cn/06064545.cn.pdf
Đánh giá
任啟運 (1670–1744), tự Dực Thánh, hiệu Câu Đài, người Nghi Hưng, Giang Tô, đỗ tiến sĩ đời Khang Hy, từng giữ chức quan trong triều Thanh. Ông để lại một số trước tác về kinh học, trong đó Chu Dịch Tẩy Tâm là bộ Dịch giải quy mô nhất. Cách đặt tên sách lấy ý từ câu "tẩy tâm" trong Dịch hệ từ truyện, ngụ ý dùng Kinh Dịch để gột rửa lòng người; hướng giải thích nghiêng về lấy nghĩa lý soi vào tâm thuật, khác với lối chú trọng tượng số hay chiêm nghiệm của nhiều nhà Dịch học cùng thời. Đây là điểm đặt tác phẩm vào dòng Dịch học nghĩa lý đời Thanh, kế tục mạch Trình Di và Chu Hy nhưng có phần tự xuất.
Về niên đại và quy thuộc, sách được biết đến chủ yếu qua việc thu vào Tứ khố toàn thư, nên tình trạng văn bản gắn chặt với lịch sử biên tập của bộ sách này. Các thư mục và đề yếu đời Thanh đều ghi tác giả là 任啟運, song việc xác định chính xác thời điểm thành thư, cũng như tương quan giữa bản thảo và bản khắc in, vẫn còn chỗ học giới chưa thống nhất. Bản hiện lưu theo mô tả ban đầu là sách bảy quyển chia thành năm tập, phần đang xét gồm quyển năm và quyển sáu, thuộc Kinh bộ, loại Dịch, của Tứ khố.
Bản đang lưu là ảnh in cổ tịch (影印古籍), tức không phải nguyên bản khắc gỗ mà là bản sao chụp lại từ bản Tứ khố. Người đọc cần lưu ý điều này khi đối chiếu dị văn: bản Tứ khố có lịch sử hiệu đính và có thể đã bị sửa chữ, đổi tự huý, hoặc lược bỏ những chỗ bị coi là tị huý, nên không nên đồng nhất tuyệt đối với bản khắc đầu tiên. Hai quyển năm và sáu không đủ để hình dung toàn bộ kết cấu bảy quyển, cũng không thay thế được các quyển đầu; ai muốn nghiên cứu trọn vẹn tư tưởng Dịch học của tác giả cần tìm các tập còn lại.