Chu Dịch Tiềm Thích (Quyển 1)

Giới thiệu

Cuốn sách này là tập đầu tiên trong bộ 4 quyển của tác phẩm "Chu Dịch Thiển Thích", thuộc thể loại Kinh Dịch trong bộ Tứ Khố Toàn Thư. Nội dung chủ yếu bàn về kinh Dịch, một trong những tác phẩm kinh điển của triết học phương Đông. Đây là bản in lại từ kho sách cổ, được biên soạn dưới thời nhà Thanh và nằm trong phần Kinh Bộ của Tứ Khố Toàn Thư. Sách cung cấp những giải thích sơ lược về các quẻ Dịch, giúp người đọc tiếp cận với tư tưởng triết học sâu xa của Dịch học.

Nhan đề gốc: 周易淺釋·卷一 Tác giả: （清）潘思榘 Số trang (bản quét): 122 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064537.cn/06064537.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch Tiềm Thích (周易淺釋) là sách chú giải Kinh Dịch, do Phan Tư Củ (潘思榘) thời Thanh soạn, gồm bốn quyển; bản đang lưu là quyển đầu. Tác phẩm thuộc phần Kinh bộ, mục Dịch loại trong Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, tức dòng chú giải kinh điển được triều đình Thanh tập hợp và biên mục. Tựa sách Hán văn dùng chữ 淺 (thiển), ngụ ý lối giảng giải giản dị, điều này cũng phản ánh vị trí của nó trong mạch Dịch học đời Thanh, nơi nhiều tác giả cố gắng dung hòa giữa tượng số và nghĩa lý.

Về tác giả, dữ kiện thư mục ghi rõ là người đời Thanh, nhưng không cho niên đại cụ thể hơn. Giới nghiên cứu hiện nay nhìn chung đặt Phan Tư Củ vào nửa đầu triều Thanh, tuy vẫn còn chỗ chưa thống nhất về tiểu sử cũng như thời điểm ông soạn Dịch. Việc quy thuộc tác phẩm cho Phan Tư Củ dựa trên đề tịch trong Tứ Khố Toàn Thư, vốn là nguồn thư mục then chốt cho giai đoạn này. Cần lưu ý, một số tác phẩm Dịch học đời Thanh từng bị gán nhầm hoặc gộp chung vào các bộ tổng tập lớn, nên người đọc khi đối chiếu nên theo dõi cả tổng mục Tứ Khố chứ không chỉ dựa vào bản khắc riêng lẻ.

Bản đang lưu là bản ảnh ấn cổ tịch, được tách thành bốn sách theo bốn quyển; quyển một hiện có 122 trang. Đây là dạng影印 từ bộ Khâm định Tứ Khố Toàn Thư, Kinh bộ nhất, Dịch loại, nên về hình thức là bản in lại từ kho sách cổ, không phải bản khảo dị hay hiệu đính mới. Do đó, việc so sánh dị văn với các bản khắc đời Thanh khác nên được tiến hành thận trọng, vì bản Tứ Khố vốn đã trải qua quá trình sao chép và chỉnh sửa của quan tu thư thời Càn Long, có thể có điểm khác so với bản gốc của tác giả.

Trong truyền thống Dịch học, Chu Dịch Tiềm Thích thuộc nhóm sách chú giải toàn kinh theo lối giải thích từng quẻ, từng hào, thường được xếp vào dòng "thiển thích" bên cạnh các bộ nghĩa lý và tượng số lớn. Người học Dịch qua Hán văn thường tìm tới nó như một bản giảng giải cấp nhập môn trong bộ Tứ Khố, hữu ích khi cần đối chiếu cách hiểu của một tác giả đời Thanh với các chú giải đời Hán, Tống. Tuy nhiên, do bản lưu chưa có khảo chứng hiệu đính độc lập, người đọc nên dùng nó cùng các bản Dịch học khác để tự đối chiếu thay vì xem là nguồn duy nhất.