Chu Dịch Khổng Nghĩa Tập Thuyết, quyển 14–15 (周易孔義集說)

Giới thiệu

本书20卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）沈起元 Số trang (bản quét): 216 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064523.cn/06064523.cn.pdf

Đánh giá

沈起元 (Thẩm Khởi Nguyên) là tên gắn với Chu Dịch Khổng Nghĩa Tập Thuyết, một bộ sách 20 quyển thuộc Kinh bộ, Dịch loại, được thu vào Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư. Dữ kiện thư mục chỉ cho biết phần đang lưu là quyển mười bốn và mười lăm, tách từ bộ lớn thành mười hai sách, bản đang giữ là ảnh ấn cổ tịch. Việc quy tác giả cho Thẩm Khởi Nguyên căn cứ trên đề ký của bản Tứ Khố; đây là cách ghi phổ biến trong giới nghiên cứu, tuy mức độ chắc chắn về tiểu sử tác giả và niên đại thành thư không thể xác nhận chỉ từ mảnh dữ kiện này. Sách mang tính tập thuyết, nghĩa là gom nhiều lời giải thích của các nhà đời trước rồi chọn lọc, chứ không phải trước tác độc lập hoàn toàn, nên giá trị của nó nằm ở chỗ bảo tồn và đối chiếu dị văn giữa các nhà chú giải.

Về truyền bản, bản lưu hành ngày nay chủ yếu qua Tứ Khố Toàn Thư, tức bản do triều đình nhà Thanh tập hợp và sao chép, sau đó được ảnh ấn lại trong các tùng thư hiện đại. Các bản chép tay trong Tứ Khố thường có sai khác chữ nghĩa so với bản khắc riêng lẻ đời Thanh, và việc phân quyển, đánh số cũng có thể khác giữa các hệ bản; riêng bộ này, dữ kiện hiện có cho thấy nó bị chia nhỏ thành nhiều sách khi lưu trữ, nên người đọc cần lưu ý phần quyển mười bốn và mười lăm chỉ là một khúc của toàn bộ. Trong dòng Dịch học đời Thanh, sách thuộc nhóm tập thuyết thường được dùng để tra cứu cách hiểu của các nhà Tống–Minh và Thanh, đối chiếu với những bộ cùng loại như Chu Dịch Chiết Trung hay Ngự Soạn Chu Dịch. Với người học Kinh Dịch, biết tới bộ này giúp định vị một mắt lưới trong mạng lưới chú giải, nhất là khi cần truy nguyên một cách giải thích cụ thể đã được các nhà sau này tiếp nhận hay phản bác.