Chu Dịch Khổng Nghĩa Tập Thuyết, quyển 12–13 (周易孔義集說)

Giới thiệu

本书20卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）沈起元 Số trang (bản quét): 194 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064522.cn/06064522.cn.pdf

Đánh giá

沈起元 (Thẩm Khởi Nguyên, 1685–1763) là học giả đời Thanh, đỗ tiến sĩ, từng giữ chức quan văn, để lại trước tác chủ yếu thuộc lĩnh vực kinh học. Bộ 周易孔義集說 của ông thuộc dòng Dịch học lấy "Khổng nghĩa" làm chuẩn mực giải thích, tức nghiêng về truyền thống Nho gia chính thống thay vì lối tượng số hay đồ thư. Sách được thu vào 欽定四庫全書, phần 經部·易類, là loại trước tác được triều đình tuyển định, điều đó phần nào phản ánh vị trí của nó trong hệ thống học thuật quan phương đương thời.

Bản đang lưu là phần 卷十二 đến 卷十三 nằm trong bộ 20 quyển, nguyên được chia thành 12 sách, đây là bản 影印 (sao in) từ bản khắc của 四庫全書. Việc chỉ có hai quyển trong một bộ lớn khiến người đọc cần đối chiếu với các phần còn lại nếu muốn nắm trọn vẹn kết cấu trước tác. Về phương diện truyền bản, các bản 四庫全書 khác nhau (văn uyên các, văn tố các, văn lan các…) vốn có dị văn và khác biệt trong khâu sao chép; bản dùng để ảnh ấn ở đây cụ thể là bản nào chưa được dữ kiện nêu rõ, nên không thể khẳng định chi tiết.

Điều đáng lưu ý về mặt thư mục: 四庫 toàn thư phần 易 loại tập hợp nhiều trước tác Dịch học từ Hán đến Thanh, trong đó các sách đời Thanh thường có khuynh hướng hội thông các nhà, hoặc bám sát Nghĩa lý, hoặc khảo cứu Hán học. 周易孔義集說 nhiều khả năng thuộc nhóm thứ nhất, song đặc điểm cụ thể trong cách chọn lựa và dung hoà các nhà cần khảo sát trực tiếp văn bản mới xác định được. Giới nghiên cứu Dịch học Trung Quốc xem các bộ 易 loại trong 四庫 như nguồn tra cứu quan trọng để theo dõi diễn biến chú giải qua các thời kỳ, và đây là lý do chính khiến phần này có mặt trong kho Kinh Dịch.