Chu Dịch Khổng Nghĩa Tập Thuyết, quyển 8–9 (周易孔義集說)

Giới thiệu

本书20卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）沈起元 Số trang (bản quét): 156 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064520.cn/06064520.cn.pdf

Đánh giá

沈起元 (Thẩm Khởi Nguyên) là học giả đời Thanh, tác phẩm Chu Dịch Khổng Nghĩa Tập Thuyết được ghi nhận trong Tứ Khố Toàn Thư, phần Kinh bộ, Dịch loại. Sách vốn hai mươi quyển, ở đây chỉ còn quyển tám và quyển chín, tức một phần của bộ lớn đã được chia thành mười hai sách khi ảnh ấn. Việc phân loại vào Dịch loại cho thấy đây là trước tác chú giải kinh Dịch theo lối tập hợp chư gia, chứ không phải sách bàn riêng về tượng số hay chiêm bốc.

Về phương pháp, nhan đề "tập thuyết" cho biết tác giả gom nhiều cách hiểu khác nhau rồi chọn lọc, giữ lại phần hợp lý, một lối làm phổ biến trong giới Dịch học đời Thanh khi muốn tổng hợp Hán học và Tống học. Bản đang lưu thuộc hệ ảnh ấn của Tứ Khố Toàn Thư, nên cần lưu ý đây là bản do triều đình biên tập, có thể đã qua chỉnh lý và không hẳn phản ánh nguyên trạng bản khắc đầu tiên. Tình trạng thiếu quyển khiến người đọc không thể đánh giá toàn bộ kết cấu và lập ý của tác phẩm chỉ từ hai quyển này.

Thẩm Khởi Nguyên không phải tên tuổi lớn trong Dịch học, nên việc quy thuộc và tiểu sử tác giả ít được các thư mục cổ điển bàn kỹ; muốn xác định đầy đủ cần tra thêm Quốc triều kỳ hiến loại trưng và các bộ thư mục đời Thanh. Giá trị của tài liệu này nằm ở chỗ nó đại diện cho một khuynh hướng học thuật triều Thanh: kết hợp kinh học với khảo chứng, đặt chú giải Dịch trong khung chính thống của Tứ Khố. Người nghiên cứu Dịch học Thanh đại có thể dùng nó như một mẫu của loại "tập thuyết", dù phải đối chiếu với bản khác để bù chỗ khuyết.