Chu Dịch Khổng Nghĩa Tập Thuyết, quyển 4–5 (周易孔義集說)

Giới thiệu

本书20卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）沈起元 Số trang (bản quét): 172 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064518.cn/06064518.cn.pdf

Đánh giá

沈起元 (1685–1763), tự Tử Đại, hiệu Quy Ngu, người Thái Thương, Giang Tô, đỗ Tiến sĩ năm Ung Chính, từng giữ chức quan đến Lại bộ Thị lang; ông không phải tay Dịch học chuyên nghiệp theo nghĩa bàn môn lập phái, mà thuộc lớp quan lại có trước tác kinh học, soạn sách để dạy và để lưu lại cách hiểu của mình. 周易孔義集說 được ghi trong Tứ khố toàn thư ở Kinh bộ, Dịch loại, tổng cộng hai mươi quyển, chia thành mười hai sách; bản đang lưu là phần quyển bốn và quyển năm, tách riêng theo cách phân tập của bản ảnh ấn.

Cách đặt tựa đã cho thấy lập trường học thuật của tác giả: "Khổng nghĩa" là lấy nghĩa lý của Khổng Tử làm chuẩn, còn "tập thuyết" là gom nhiều nhà lại mà chọn lọc, nghĩa là một bộ mang tính tổng hợp các lời giảng giải về Kinh Dịch chứ không phải sáng tác theo lối tượng số hay đồ thư. Tên 集說 khiến người đọc phải hình dung đây là loại trước tác có dẫn nhiều nguồn, đối chiếu dị đồng, kế thừa truyền thống nghĩa lý đời Tống–Minh; muốn biết cụ thể dẫn ai, chọn ai thì phải xem trong sách, điều mà mục từ thư mục không thể thay thế.

Việc sách được nhận vào Tứ khố toàn thư hàm ý nó từng nằm trong danh mục được triều đình đánh giá, và quá trình biên tập Tứ khố cũng là quá trình lập bản sao từ các bản in đời Thanh. Bản đang lưu nay là ảnh ấn của bản Tứ khố, chưa qua phiên dịch hay chú giải hiện đại. Cũng như phần lớn các bộ Dịch học đời Thanh trong Tứ khố, vấn đề niên đại thành thư và việc có hay không có những lần tu bổ, khắc lại về sau vẫn cần khảo cứu trên các bản tồn. Bộ sách này không được xếp vào nhóm trước tác tiên phong của Kinh Dịch học, nhưng với ai làm thư mục học hoặc muốn theo dõi một hướng hiểu Dịch ở thế kỷ mười tám, nó là một đầu mối cần ghi lại bên cạnh các bộ đương thời.