Chu Dịch Hàm Thư Ước Chú, quyển 1 (周易函書約註)

Giới thiệu

本书18卷，拆分成10冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）胡煦 Số trang (bản quét): 154 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064483.cn/06064483.cn.pdf

Đánh giá

胡煦 (1655–1736) là học giả Kinh Dịch đời Thanh, tự Thương Hiểu, hiệu Tử Hà, người Quang Sơn, Hà Nam; đỗ tiến sĩ, từng giữ chức quan trong triều Khang Hy và Ung Chính. Ông để lại một hệ trước tác Dịch học đồ sộ, trong đó 周易函書 là bộ lớn, gồm nhiều phần, và 周易函書約註 là bản tinh giản do chính tác giả hoặc người sau rút gọn từ bộ chính. Việc quy thuộc cho Hồ Hú nhìn chung được giới nghiên cứu chấp nhận, dù ranh giới giữa các phần trong 周易函書 và mức độ can thiệp của người đời sau vào các bản "ước chú" vẫn còn điểm chưa thật rõ.

Bản đang lưu là phần đầu (卷一) của một bộ 18 quyển, được chia thành 10 tập, in theo lối ảnh ấn cổ tịch, nằm trong 欽定四庫全書, bộ phận 經部, mục 易類. Nói cách khác, đây là bản 四庫 toàn thư chép lại tác phẩm của Hồ Hú, chứ không phải một khắc bản riêng lẻ. Trong hệ thống 四庫, sách được xếp vào Kinh bộ Dịch loại, tức được xem là tác phẩm chú giải kinh điển thuộc chính thống Nho học, không phải loại "thuật số" thuần túy bị xếp xuống Tý bộ.

Cần phân biệt hai tầng văn bản khi dùng bản này: lớp chữ của Hồ Hú và lớp biên tập của quan thần 四庫. Các bản Dịch học đời Thanh đi vào 四庫 thường bị khảo đính, sửa chữ, thậm chí tỉnh lược khi chép lại, nên dị văn so với bản khắc đầu đời Thanh là điều có thể gặp. Người đọc nghiên cứu nên đối chiếu với các bản 函書 khác nếu muốn truy nguyên nguyên văn.

Về vị trí trong truyền thống, Hồ Hú thuộc khuynh hướng Dịch học đời Thanh lấy tượng số làm trọng nhưng vẫn gắn với nghĩa lý, khác với lối khảo chứng chữ nghĩa của một số đồng thời. Ông từng được đánh giá là người kế tục tinh thần đồ tượng của Tống Nho. Với người học Kinh Dịch, cuốn này có ích như một mẫu chú giải quy mô, thể hiện cách đọc Dịch của một học giả triều đình đời Thanh, và vì là bản 四庫 nên phản ánh cả quan điểm chính thống của triều đình về Dịch học đương thời.