Chu Dịch Hàm Thư Ước Tồn, quyển 14–15 (周易函書約存)

Giới thiệu

本书15卷，拆分成8冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）胡煦 Số trang (bản quét): 136 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064482.cn/06064482.cn.pdf

Đánh giá

Đây là phần của bộ 周易函書 của Hồ Hú đời Thanh, thuộc dòng Dịch học "dĩ tượng số vi tông" — lấy tượng và số làm chỗ dựa giải kinh, khác hẳn lối nghĩa lý thuần tuý. Hồ Hú (1655–1736), tự Hiểu Thương, người Quang Sơn, Hà Nam, đỗ tiến sĩ, từng giữ chức ở Hàn lâm; ngoài Dịch ông còn để lại trước tác về lịch toán và âm luật, cho nên cách đọc Dịch của ông nặng về tính toán quái khí, tham chiếu Hà Đồ Lạc Thư. Bộ 函書 nguyên gồm ba phần 約存, 約註, 別集; bản đang lưu là phần 約存, theo mô tả gồm mười lăm quyển, được chia thành tám sách, và tập ở đây là quyển mười bốn đến mười lăm.

Việc bản này được đưa vào 欽定四庫全書, bộ sách lớn do triều đình Càn Long tổ chức biên tập, đặt nó vào vị trí chính thống của Dịch học đời Thanh: phần Kinh bộ, mục Dịch loại. Nhưng cần phân biệt bản 函書 toàn bộ với phần 約存 tách riêng trong kho; các bản in khác nhau của cùng một tác phẩm thường có dị văn ở phần tiểu chú và câu đọc, nên người đối chiếu nên xác định rõ mình đang dùng bản nào. Bản đang lưu là ảnh in của bản khắc trong Tứ Khố, không phải bản chép tay hay bản khắc đời sau.

Vị trí của 函書 trong truyền thống Dịch học đời Thanh khá đặc biệt: nó cùng nhóm với các tác phẩm thiên về đồ số như 易圖明辨 của Hoàng Tông Hy hay 易學象數論 của Hoàng Tông Viêm, nhưng Hồ Hú không phủ nhận đồ số như những người theo lối phê bình Tống Nho, mà tìm cách hợp nhất chúng với kinh truyện. Ai nghiên cứu Dịch học đời Thanh, đặc biệt nhánh tượng số và quan hệ giữa Dịch với lịch pháp, không thể bỏ qua bộ này; tuy vậy giới nghiên cứu vẫn còn bàn về giá trị thực sự của phương pháp và mức đóng góp của Hồ Hú, chưa có kết luận thống nhất.