Chu Dịch hàm thư ước tồn (quyển 12~13)

Giới thiệu

Cuốn sách này là một phần trong bộ 'Chu Dịch Hàm Thư Ước Tồn', bao gồm các quyển 12 và 13. Nội dung thuộc về kinh điển Dịch học, nằm trong phần Kinh bộ của Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư. Sách được biên soạn dưới thời nhà Thanh, là một tác phẩm nghiên cứu về Kinh Dịch. Bản in hiện tại là ảnh chụp từ bản khắc cổ, được lưu trữ dưới dạng 8 tập. Tác phẩm cung cấp tài liệu quý giá cho việc tìm hiểu triết lý và văn hóa phương Đông.

Nhan đề gốc: 周易函書約存·卷十二~卷十三 Tác giả: （清）胡煦 Số trang (bản quét): 186 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064481.cn/06064481.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch hàm thư ước tồn là bộ Dịch học của Hồ Hú, sống dưới triều Thanh. Tựa đầy đủ của bộ sách gồm hai phần: phần "ước tồn" tương ứng với "hàm thư" theo cách phân chia của tác giả, và bản đang lưu ở đây là hai quyển 12 và 13 trong tổng số 15 quyển. Cách đặt tựa như vậy phản ánh lối biên soạn khá phổ biến ở các bộ Dịch học thời Thanh: lấy tên chính làm cương, rồi tách ra phần "ước" (lược giản) và phần "tồn" (giữ nguyên) để tiện cho người đọc ở nhiều trình độ khác nhau.

Hồ Hú, tự Thương Hiểu, người Quang Sơn (Hà Nam), là một Dịch gia có tác phẩm được thu vào Khâm định Tứ khố toàn thư. Tên sách này xuất hiện trong mục Kinh bộ, Dịch loại của Tứ khố, và chính vì được nhập "tồn mục" nên giới nghiên cứu vẫn còn bàn về niên đại thành thư cũng như mức độ can dự của Hồ Hú vào các phần "ước tồn" và "ước chú" trong bộ. Cách hiểu phổ biến hiện nay vẫn là quy cả bộ về tay Hồ Hú, nhưng một số học giả nêu khả năng có phần do học trò hoặc người sau tập hợp lại, nên việc quy thuộc không nên xem là tuyệt đối chắc chắn.

Bản đang lưu là ảnh chụp từ bản khắc cổ, được chia thành 8 tập theo ghi chú của đơn vị lưu trữ. Việc phân quyển 12 và 13 vào một tập riêng khiến người đọc cần lưu ý rằng đây chỉ là một phần của bộ, không phải toàn thư; muốn đối chiếu các quyển khác phải tìm bản đầy đủ hoặc bản in khác trong cùng hệ Tứ khố. Văn bản gốc được khắc dưới thời Thanh, nên có thể có dị văn nhỏ so với các bản chép tay hoặc bản in lại sau này; đây là đặc điểm chung của các bản thuộc Tứ khố, không phải ngoại lệ của riêng bộ này.

Vị trí của Chu Dịch hàm thư ước tồn nằm trong dòng Dịch học triều Thanh chịu ảnh hưởng của cả Hán học và Tống học, song cũng có phần kế thừa các Dịch gia đời Minh. Người học muốn theo dõi diễn biến chú giải Kinh Dịch qua các thời kỳ có thể đặt bộ này cạnh các tác phẩm cùng thời để thấy cách người Thanh vừa tiếp nhận vừa điều chỉnh truyền thống chú giải trước đó. Vì bản đang lưu chỉ gồm hai quyển, việc sử dụng nên bắt đầu từ mục lục của bộ đầy đủ để xác định vị trí tương đối của phần này trong toàn bộ.