Chu Dịch Hàm Thư Ước Tồn, quyển 10–11 (周易函書約存)

Giới thiệu

本书15卷，拆分成8冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）胡煦 Số trang (bản quét): 201 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064480.cn/06064480.cn.pdf

Đánh giá

周易函書約存 của Hồ Hú đời Thanh, bản lưu hành ở đây là phần quyển mười và mười một tách riêng, 201 trang, ảnh ấn từ bộ 欽定四庫全書, thuộc Kinh bộ, Dịch loại. Sách mang tên này gồm 15 quyển, chia thành 8 sách theo mô tả thư mục — con số 15 quyển là của toàn bộ 約存, còn tập đang xét chỉ là hai quyển trong đó. Việc ảnh ấn nguyên dạng từ bản Tứ khố khiến trang sách giữ cả khối chữ Hán với các ký hiệu dẫn chiếu của quan viên biên tập đời Càn Long, chứ không phải một bản bài bản có hiệu đính riêng.

Hồ Hú (1655–1736), tự Hiểu Minh, người Quang Sơn, Hà Nam, đỗ tiến sĩ, làm quan đến Binh bộ Thị lang; ông để lại một hệ trước tác Dịch học đồ sộ, trong đó 周易函書 là bộ lớn, gồm 約存, 約注, 別集 và các phần phụ. Riêng 約存 được xem là phần trình bày cương lĩnh và các đồ thị, luận thuyết nền tảng của cả hệ thống, nên người đọc Hồ Hú thường phải qua đó trước. Cách hiểu học thuật phổ biến xếp ông vào khuynh hướng lấy tượng số làm gốc, phản ứng lại lối chú giải thuần nghĩa lý đời Tống–Minh, nhưng mức độ và hệ thống của phương pháp ấy vẫn là chỗ học giới bàn cãi.

Về truyền bản, bản Tứ khố là ngả chính mà 約存 đến được với người đọc hiện đại; ngoài ra còn các bản khắc riêng đời Thanh với dị văn không lớn nhưng có, nhất là ở phần đồ thị và các con số cung quái. Việc quy ước tác giả cho toàn bộ 函書 nói chung ít tranh chấp, song lịch sử thành thư của từng phần — phần nào do Hồ Hú định bản, phần nào do con cháu hoặc môn nhân tập hợp sau — vẫn chưa được xác định dứt khoát.

Với người học Dịch, 約存 đáng biết vì nó đặt cạnh các bộ cùng thời như 御纂周易折中 hay trước tác của Lý Quang Địa, cho thấy một hướng tiếp cận khác trong cùng môi trường học thuật đầu Thanh, khi triều đình vừa định chuẩn Dịch học vừa dung nạp các lối giải thích đa dạng. Muốn lần theo tượng số đời Thanh hậu kỳ, khó bỏ qua bộ này.