Chu Dịch Truyện Nghĩa Hợp Đính, quyển 7–8 (周易傳義合訂)

Giới thiệu

本书12卷，拆分成5冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）朱軾 Số trang (bản quét): 120 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064463.cn/06064463.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch Truyện Nghĩa Hợp Đính của Chu Thức đời Thanh là một bộ chú giải Kinh Dịch theo lối hội hợp hai truyền thống lớn: truyện của Trình Di và nghĩa của Chu Hy, tức hai hệ chú giải có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong Dịch học thời Tống trở về sau. Cách đặt tựa cho thấy tham vọng dung hòa, đối chiếu chứ không bài bác một phía nào.

Quy thuộc cho Chu Thức (1665-1736) tương đối vững, ông là trọng thần đời Khang Hy, từng chủ trì việc biên soạn nhiều sách lớn dưới danh nghĩa sắc soạn. Bộ này được ghi trong Tứ Khố Toàn Thư, phần Kinh bộ, Dịch loại, cấp bậc mà giới thư mục học truyền thống xếp vào nhóm trước tác quan phương, khác với các nhà Dịch học tư nhân cùng thời. Bài đề yếu của Tứ Khố có đánh giá cụ thể về sách này, song mức độ can thiệp thực tế của các nho thần trong các dự án sắc soạn đôi khi còn được bàn lại; ở đây nên hiểu tác giả đề danh là đại diện chủ trì, không nhất thiết mọi câu chữ đều do một tay.

Bản đang lưu là ảnh ấn cổ, thuộc hệ Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư. Toàn bộ sách 12 quyển, được chia thành 5 sách nhỏ khi đóng, tập hiện lưu là quyển bảy đến quyển tám, tức phần giữa bộ. Điều cần lưu ý khi dùng bản này là Tứ Khố có cả hệ sao chép và hệ khắc in, giữa chúng thường có dị văn, câu chữ bị sửa vì kiêng húy hay vì quan điểm biên tập đời Thanh; muốn khảo chính văn bản phải đối chiếu nhiều bản và bản khác đời Thanh.

Với người học Dịch, tài liệu này hữu ích như một mẫu về lối tổng hợp Trình-Chu và về cách Dịch học đời Thanh tiếp nhận di sản Tống Nho dưới sự bảo trợ của triều đình. Nó không phải điểm khởi đầu để nhập môn, mà là bậc tham chiếu khi đã quen với Trình truyện và Bản nghĩa.