Chu Dịch truyền chú (quyển 3)

Giới thiệu

Cuốn sách này có tựa gốc là “周易傳註·卷三”, thuộc bộ “Tứ khố toàn thư” thời nhà Thanh, nằm trong phần “Kinh bộ” (thể loại Dịch học). Đây là tập thứ ba trong bộ sách gồm 7 quyển, được chia thành 6 tập, bản in lại từ bản khắc chính thức. Sách là ảnh chụp từ kho lưu trữ số, tập trung vào việc chú giải và truyền thuyết kinh Dịch, phục vụ nghiên cứu tư tưởng cổ học phương Đông. Nội dung chủ yếu xoay quanh các quẻ và hào trong Dịch, giải thích ý nghĩa triết lý cũng như ứng dụng thực tiễn.

Nhan đề gốc: 周易傳註·卷三 Tác giả: （清）李塨 Số trang (bản quét): 140 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064456.cn/06064456.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch truyện chú là bộ sách bảy quyển, đây là quyển thứ ba, thuộc Kinh bộ, mục Dịch loại trong Tứ khố toàn thư thời Thanh. Bản lưu là ảnh chụp từ bản khắc chính thức của Tứ khố, về sau được phổ biến lại trên các kho lưu trữ số như Archive.org. Vị trí của bộ sách trong Tứ khố nói lên một điều: đây là tác phẩm được triều đình nhà Thanh chọn đưa vào hệ thống kinh điển, chứ không phải sách lưu hành tư nhân đơn thuần.

Tác giả đề trên bản là Lý Nguyên (李塨), hiệu Thứ Khê, một học giả Bắc phương đời Thanh, người cùng Nguyễn Nguyên sáng lập phái Nhan-Lý, chủ trương học phải gắn với thực dụng, bài xích lối lý học suông. Ông có công trình chú giải kinh điển, trong đó phần Dịch mang dấu ấn của khuynh hướng ấy. Việc quy thuộc tác phẩm cho Lý Nguyên thường được các thư mục đương đại ghi nhận, tuy giới nghiên cứu vẫn còn điểm chưa thống nhất về mức độ can thiệp của người đời sau vào văn bản khi Tứ khố sao lục.

Bản trong Tứ khố được biên tập theo thể thức quan phương: chép lại từ bản khắc đời Thanh, có thể có chỉnh sửa, tị húy, hoặc đổi chữ so với bản gốc lưu hành trước đó. Điều này cần lưu ý khi đối chiếu dị văn giữa các bản in khác nhau. Bản số hóa hiện có là ảnh chụp, không phải bản hiệu đính, nên người tra cứu nên kiểm chứng với các bản in khác nếu cần trích dẫn chính xác.

Trong dòng Dịch học đời Thanh, tác phẩm này đứng cạnh các bộ chú giải kinh Dịch của Nguyễn Nguyên và những người cùng phái, giúp người học thấy được một hướng tiếp cận kinh điển không thuần túy lý luận mà nghiêng về khảo cứu và ứng dụng. Đây là lý do nó có mặt trong mục Dịch loại của Tứ khố, và cũng là lý do người nghiên cứu tư tưởng Thanh học cần biết tới nó như một mắt trong mạng lưới văn bản của thời đại.