Chu Dịch Truyện Chú, quyển 1 (周易傳註)

Giới thiệu

本书7卷，拆分成6冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （清）李塨 Số trang (bản quét): 150 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064454.cn/06064454.cn.pdf

Đánh giá

Đây là bộ Châu Dịch truyện chú của Lý Cung, người đất Lễ, sống vào đời Thanh, học trò của Nhan Nguyên. Sách thuộc dòng Dịch học lấy nghĩa lý làm trọng, gắn với phái Nhan Lý thời Thanh sơ, chủ trương thực học, phản đối lối giải kinh nặng về tượng số và đồ thư. Ở đây bản đang lưu là phần đầu, quyển một, nằm trong 欽定四庫全書, xếp vào Kinh bộ, Dịch loại. Bản gốc bảy quyển, được tách thành sáu tập khi đóng, cho nên tập 150 trang này chỉ là một phần của toàn thư chứ không phải trọn bộ. Tình trạng chia tập như vậy là cách trình bày của bản khắc Tứ khố, không phải đơn vị nội dung.

Cần phân biệt hai lớp: bản in Tứ khố mà ta đang có, và bản lưu hành riêng của Lý Cung ngoài Tứ khố. Việc Tứ khố trước tác của Lý Cung từng trải qua khảo duyệt và có thể đã bị sửa chữa, đổi chỗ trong quá trình biên tập, là điều giới nghiên cứu từ lâu đã lưu ý; mức độ can thiệp cụ thể vào bộ này thì còn phải đối chiếu bản khác mới dám nói. Ngoài ra, liên quan đến quyền tác giả, một số sách cùng tên truyện chú từng được gán cho nhiều người khác nhau; ở trường hợp này ghi đề (清) 李塨 trên bản là cách quy thuộc phổ biến, song người học nên biết chuyện nhầm lẫn tác giả trong khối Dịch học Thanh sơ không phải hiếm.

Nội dung mô tả hiện có chỉ nói tới hình thức bản in, không cho biết mấy lời tựa, phàm lệ hay dị đồng giữa các lần in. Muốn xác định đây là bản in thời nào, có các lời bạt của người đương thời hay không, cần khảo trực tiếp trên bản gốc thay vì suy đoán. Với người học Dịch học Việt Nam, bộ này có giá trị như một đối chiếu với truyền thống Nhan Lý, trong đó Dịch được đọc như công cụ tu thân, kinh tế, chứ không thuần túy bói toán.