Chu Dịch Diễn Nghĩa, quyển 7–8 (周易衍義)

Giới thiệu

本书16卷，拆分成10冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）胡震 Số trang (bản quét): 213 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064404.cn/06064404.cn.pdf

Đánh giá

周易衍義 của Hồ Chấn đời Nguyên là một bộ Dịch học thuộc dòng "diễn nghĩa" — chú giải và mở rộng nghĩa lý Kinh Dịch theo lối Nho gia, chứ không nghiêng về tượng số hay bốc phệ. Sách được xếp vào Kinh bộ, Dịch loại trong Khâm định Tứ khố toàn thư, tức đã qua tay các học sĩ triều Thanh tuyển chọn và định vị trong truyền thống chính thống.

Về tác giả và niên đại: đề tên Hồ Chấn (胡震) đời Nguyên, nhưng tiểu sử của ông để lại rất ít trong các sử liệu và thư mục cổ. Các mục từ điển thư mục thường chỉ ghi vắn tắt quê quán và chức quan, không thống nhất hoàn toàn. Bản thân việc quy 周易衍義 cho Hồ Chấn chủ yếu dựa vào đề ký trên bản in và ghi nhận của Tứ khố toàn thư tổng mục, nên độ chắc chắn ở mức vừa phải; giới nghiên cứu hầu như chấp nhận cách quy này nhưng chưa có khảo sát hệ thống nào bổ sung tư liệu ngoài sách.

Bản đang lưu là ảnh ấn của phần trong Khâm định Tứ khố toàn thư, không phải bản khắc đời Nguyên hay Minh độc lập. Bản Tứ khố vốn chia sách thành nhiều quyển, đóng lại thành từng tập; ở đây là một đơn vị hai quyển gộp trong một tập của bộ 16 quyển chia thành 10 sách theo cách đóng của bản chụp. Nguồn ảnh từ Archive.org cho phép đối chiếu trực tiếp với văn bản Tứ khố, nhưng người dùng cần lưu ý đây là bản chép lại theo hệ Tứ khố, có thể đã qua hiệu đính và tồn tại dị văn so với các bản Dịch giải khác cùng thời.

Trong dòng Dịch học Nguyên đại — giai đoạn chịu ảnh hưởng của Chu Hi và phái nghĩa lý — một bộ diễn nghĩa như thế này giúp người đọc hình dung cách người Nguyên tiếp nhận và truyền giảng Kinh Dịch. Giá trị thư mục của nó trước hết nằm ở vị trí trong Khâm định Tứ khố và ở tư cách một mắt xích trong lịch sử chú giải Dịch học, chứ không phải ở mức độ nổi tiếng của tác giả.