Chu Dịch Diễn Nghĩa (quyển 3~4)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Cuốn sách 'Chu Dịch Diễn Nghĩa' (周易衍義) là một tác phẩm thuộc loại hình Kinh Dịch trong bộ 'Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư' (欽定四庫全書), nằm ở phần Kinh Bộ (經部) và chuyên mục Dịch Loại (易類). Sách gồm 16 quyển, được đóng thành 10 tập, bản in này là bản chụp từ kho sách cổ. Nội dung sách thuộc thể loại chú giải và diễn giải về Kinh Dịch, mang giá trị tham khảo cho nghiên cứu triết học phương Đông và văn hóa cổ đại. Tài liệu cụ thể này bao gồm từ quyển thứ 3 đến quyển thứ 4 của bộ sách, phù hợp cho những ai quan tâm đến tư tưởng Dịch học thời Nguyên.
Nhan đề gốc: 周易衍義·卷三~卷四 Tác giả: （元）胡震 Số trang (bản quét): 191 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064402.cn/06064402.cn.pdf
Đánh giá
Chu Dịch Diễn Nghĩa (周易衍義) là một bộ chú giải Kinh Dịch, xếp vào Kinh Bộ, mục Dịch Loại trong Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư. Sách được đề tên Hồ Chấn (胡震) thời Nguyên, song thư mục cổ thường ghi kèm Hồ Quang Đại (胡光大), khiến việc quy thuộc tác giả vẫn còn chỗ phân vân: có ý kiến coi hai người là một, có ý kiến tách thành hai tác giả cùng họ cùng dòng học. Cách hiểu phổ biến hiện nay căn cứ vào đề yếu của Tứ Khố, xếp sách về Hồ Chấn, đời Nguyên, nhưng người đọc nên biết đây là điểm chưa ngã ngũ hẳn.
Tính chất của bộ sách là diễn nghĩa — không dừng ở huấn hỗ câu chữ mà triển khai ý nghĩa quẻ hào theo lối nghĩa lý, một hướng chú giải phổ biến từ đời Tống sang Nguyên, chịu ảnh hưởng của Trình Di và các nhà Dịch học lấy Nho lý làm trục. Đây là mạch nối giữa truyền thống chú giải đời Tống và những bộ Dịch học đời Minh–Thanh về sau, nên vị trí của nó trong dòng sách Dịch thời Nguyên đáng được lưu ý.
Cần nhớ bản Tứ Khố là bản tập hợp thời Càn Long, có qua hiệu đính và sao chép, nên dị văn so với các bản in đời Nguyên–Minh là điều có thể xảy ra; muốn khảo dị phải đối chiếu thêm các bản ngoài Tứ Khố.
Ai nghiên cứu Dịch học đời Nguyên, hoặc muốn theo dõi đường đi của lối "diễn nghĩa" trong lịch sử chú giải Kinh Dịch, cần biết tới bộ này. Với người mới, đây không phải điểm nhập môn mà là tư liệu tra cứu thuộc tuyến nghĩa lý.