Chu Dịch Trình Chu Truyện Nghĩa Chiết Trung, quyển 31–33 (周易程朱傳義折衷)

Giới thiệu

本书33卷，拆分成12冊。 影印古籍 欽定四庫全書·經部一·易類

Tác giả: （元）趙采 Số trang (bản quét): 140 Chủ đề: 四庫全書 · 經部 · 易類 · 元

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06064400.cn/06064400.cn.pdf

Đánh giá

Đây là phần quyển 31 đến 33 của bộ Chu Dịch Trình Chu truyền nghĩa chiết trung, một tác phẩm chú giải Kinh Dịch thời Nguyên, ghi tác giả là Triệu Thái. Bộ sách mang số 33 quyển, được chia in thành 12 tập, thuộc Kinh bộ, Dị loại, trong hệ thống Khâm định Tứ khố toàn thư. Bản đang lưu là ảnh chụp nguyên dạng của bản Tứ khố, không phải bản điểm giáo hay phiên dịch hiện đại.

Tên sách đã cho biết hướng tiếp cận: "chiết trung" hàm ý điều hòa, dung hợp hai truyền thống chú giải của Trình Di và Chu Hy, tức là lấy Trình thị Dị truyện và Chu Tử Bản nghĩa làm hai trục rồi dung giải những chỗ hai nhà bất đồng. Đây là khuynh hướng khá phổ biến trong Dị học thời Nguyên, khi cả Trình và Chu đều đã thành chuẩn mực khoa cử. Việc Triệu Thái đặt tên như vậy cho thấy sách không nhằm sáng tạo tân thuyết mà nhằm hệ thống hóa và giảng giải.

Thông tin về Triệu Thái hiện không nhiều; ông chỉ được biết gần như độc quyền qua tác phẩm này, tiểu sử để lại sơ lược. Các mục lục thư chí và Đề yếu Tứ khố toàn thư có ghi tác phẩm này, nhưng giới nghiên cứu không xác định rõ năm sinh năm mất của ông, cũng không có nhiều chi tiết về quê quán và hành trạng. Vì vậy mọi khẳng định về cuộc đời tác giả nên dè dặt, phần chắc chắn chỉ dừng ở triều đại và phạm vi tác phẩm.

Thứ nhất, bản Tứ khố là bản triều Thanh sao chép theo bản Nguyên truyền lại, có thể đã qua sửa chữ hoặc tị húy, do đó không hoàn toàn đồng nhất với bản Nguyên nguyên thủy. Thứ hai, việc bộ sách bị chia thành 12 tập cho thấy đây là cách đóng gáy hiện đại hoặc theo bản sao, không phản ánh tổ chức nguyên bản. Người tra cứu nên dùng bản ảnh này kèm bản Tứ khố khác để đối chiếu dị văn khi cần.